Column

Eneco verkopen: this is NOT the moment

Een tijdje geleden berichtte Energeia dat ruim 60% van de huidige aandeelhouders van Eneco graag zijn aandelen verkoopt, recentelijk blijkt de Gemeente Den Haag niet geïnteresseerd te zijn en twijfelt ook Delft. Sjak Lomme schreef alweer drie weken geleden een gedegen column over waarom het wél een goed idee is om Eneco te verkopen. Zijn stuk is gedegen en goed onderbouwd, maar ik ben het toch niet met hem eens.

Ik ben namelijk bang dat de verkoop van Eneco door het marktmoment bepaald wordt en door een ambtelijk en bestuurlijk opportunisme waarbij de energietransitie niet gebaat is. Zo riepen Leefbaar Rotterdam en D66 in Rotterdam recentelijk op tot de uitkering van een superdividend, voordat de aandelen op de markt gebracht worden. Nog even afgezien van wat zo’n superdividend betekent voor de waardering en de toekomst van Eneco, legt dit de dillema’s mooi bloot. Want waar Eneco structureel zijn eigen middelen inzet voor een (vooral) duurzame energievoorziening, zou zo’n superdividend bij de diverse aandeelhouders zomaar naar de algemene middelen kunnen stromen -zoals nu met het reguliere dividend ook gebeurt.

Beredeneerd vanuit een zuiver marktperspectief zou je wellicht kunnen stellen dat een bedrijf als Eneco, dat handelt op de energiemarkt, prijs- en volumerisico’s neemt en concurreert met 'zuivere' marktpartijen, geen publieke aandeelhouders zou moeten hebben. Verkopen dus, de boel. Bovendien, iets minder zuiver in de leer, zouden we de opbrengsten van zo’n verkoop, net als een superdividend,  goed kunnen gebruiken voor allerhande tekorten op de gemeentelijke begroting. En als we dan ook nog garanties vragen op het gebied van banen en duurzaamheid, zijn we spekkoper.

Maar laten we eens even kijken hoe ziet het energielandschap in Nederland er eigenlijk uit ziet. De eigenaar van Nuon (Vattenfall), is de Zweedse staat. En Dong, toch een beduchte concurrent van Eneco op zee, is voor 51% in handen van de Deense overheid. De verkoop van een deel van de aandelen Dong destijds, aan Goldman Sachs, heeft nogal wat stof op doen waaien. En afspraken over lokale werkgelegenheid en duurzaamheid waren niet bepaald onderwerp van gesprek…

Verder is mijn indruk dat we in het duurzame transitie niet enorm veel opgeschoten zijn door het verkopen van Nuon en Essent en sterker: onze energietransitie hangt nu in meer of mindere mate af van hoe geïnteresseerd 'headquarters' in Duitsland en Zweden zijn in onze duurzame projecten. Het simpele gegeven van een betrekkelijk klein land, met veel mensen en weinig ruimte maakt dat de ontwikkeling van nieuwe, duurzame projecten veelal ingewikkeld en langdurig is, waardoor de rendementen dalen en Zweedse en Duitse bestuurders hun neus nog wel eens ophalen.

Om in het geweld van institutionele beleggers, banken, strategen en fondsen nu Eneco naar de markt te brengen en te veronderstellen dat je eerst nog even kan cashen, en daarna allerlei condities rond duurzaamheid, werkgelegenheid en andere publieke wensen kunt stellen, lijkt mij vrij naïef.

Ik denk dat Eneco een rol heeft te spelen in de energietransitie in Nederland. We lopen behoorlijk achter op dat vlak en bungelen Europees onderaan de lijstjes. Eneco is een speler die blijk heeft gegeven van zijn bijzondere positie als een commercieel bedrijf, met publieke aandeelhouders. Het is volop in de wind gaan staan als het gaat om verduurzaming. En geeft er blijk van dat in de Nederlandse markt te kunnen en aan te durven. En daarbij is het ook nog eens redelijk succesvol in het afleggen van publieke verantwoording, ondanks het feit dat de aandeelhouders op vrij grote afstand staan.

En wat nu ook nog eens blijkt:  investering in wind, zon, biogas en warmte begint te lonen. De businesscase ontwikkelt zich positief, Eneco is een gewilde partner, niet alleen voor energiecoöperaties, maar ook voor grote ontwikkelaars, investeerders en zelfs voor onze Koninklijke Olie. Dat moet toch ook voor diegenen die willen cashen met de waarde van Eneco aantrekkelijk zijn: de waarde gaat alleen maar toenemen. Maatschappelijk maar ook financieel. Vooralsnog blijven zitten waar je zit als publieke aandeelhouder.

Dus wat mij betreft: "this is NOT the moment". We moeten Eneco nu niet verkopen. Dat doen we pas (als we dat al willen)  zodra we in Nederland de energietransitie goed om gang hebben en Eneco een koploper is op dat gebied van verduurzaming -naast een aantal anderen. Het lijkt mij onverstandig om Nederland nog afhankelijker te maken van beslissingen over onze energietransitie in een anoniem hoofdkantoor ergens in Europa of daarbuiten.

En als het dan wel gebeurt, wil ik ook wel eens wat naïeve eisen aan de voorkant stellen: ik wil dan de allerhoogste prijs en de garantie van alle aandeelhouders dat iedere euro opbrengst uit de verkoop één-op-één in de energietransitie gestopt wordt en niet maar 10%-20% van de middelen zoals dat bij Nuon en Essent bij veel aandeelhouders is gebeurd.

© 2017 Energeia. Alle rechten voorbehouden.