Column

How to open a kolencentrale

Op de Maasvlakte werd de nieuwste kolencentrale van Nederland geopend: MPP3. Als meest melaatse onder de energiebronnen zijn kolen niet erg geliefd. Een feestje mocht het van eigenaar Uniper dan ook niet heten. Toch viel er veel te genieten.

Ik was uitgenodigd. En ik ging. Niet vanwege een heimelijke liefde voor steenkool, maar ook zeker niet omdat ik me uit protest aan de omheining wilde ketenen. Daarin was trouwens al voorzien, figuurlijk dan. Greenpeace ontving de tweehonderd genodigden aan de poort. In stemmig zwart boden actievoerders een exemplaar van het Parijse klimaatakkoord en een glaasje zwarte champagne aan. Referenties aan rouw zijn onder activisten populair. In het Noorden zag ik anti-windmolenmannen al eens met een doodskist in de weer. En tegenstanders van handelsverdragen met de VS en Canada houden op 28 mei een ‘TTIP-dodenfeest’. Op de flyer staat twee houten laatste rustplaatsen afgebeeld. Smaakvol.

Behalve dit soort van-dik-hout-zaagt-men-planken-symboliek, is ook naming and shaming een effectief wapen. Dat weten tuinders in het Westland inmiddels ook. Als zij restwarmte en CO2 van MPP3 in hun kassen gaan gebruiken, dreigt Greenpeace de groeisels voortaan als ‘fout’ af te serveren. Niet denkbeeldig dat ‘zwarte tomaten’ een stuk lastiger te verkopen zijn. Voor de werking van zo’n drukmiddel zijn media cruciaal. Dat was vorige week nog te zien met de gelekte TTIP-documenten: in plaats van ze eerst te lezen, wederhoor te halen en pas daarná Greenpeace hun 'morgen vergaat de wereld'-boodschap te laten verkondigen, sloegen media stap een en twee voor het gemak over.

Op de Maasvlakte was de media-buit overigens al een dag voor de opening binnen. Met dank aan Uniper. Het bedrijf liet namelijk geen journalisten toe uit angst voor bad press. Alleen kon het bedrijf dat natuurlijk niet hardop zeggen. Dus zou de opening "niet nieuwswaardig" zijn. Tja. Als je journalisten echt kwaad wilt krijgen, moet je ze én de toegang weigeren én zeggen dat ze niet weten wat nieuws is. Want nieuwswaardig was het natuurlijk wel, zeker voor de niet-vakpers. De opening van de laatste kolencentrale die ooit in Nederland zal open gaan. Ook daarover was controverse. Uiteraard.

Zo mocht de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb er van GroenLinks in de gemeenteraad niet heen. In zijn toespraak balanceerde hij dan ook tussen hoffelijkheid tegenover de gastheer en de politiek correcte afkeer van kolen. Mark Dierikx, directeur generaal Energie op EZ -het ministerie dat de nieuwe kolencentrale tien jaar eerder dolgraag wilde- was in zijn speech een stuk explicieter: "Coal fired power plants have no place in energy system of the future." Alsof een man vlak na de geboorte zijn vrouw vraagt of ze wel eens van voorbehoedsmiddelen heeft gehoord.

Gelukkig wist de spreekstalmeester van dienst, Uniper-directeur Frits Bruijn, charmant stuntelig als Gert-Jan Dröge in zijn beste jaren de boel vakkundig aan elkaar te praten. De juiste man op het juiste moment, heet dat. Dat gold ook voor slotact Ellen ten Damme. Met een surrealistische uitvoering van een über-hysterisch lied van punk-legende Nina Hagen gaf de Wereld Natuur Fonds-ambassadrice en ooit verklaard tegenstander van kolencentrales, treffend de worsteling van Nederland met kolen weer. "Milieufreak Ellen ten Damme verdient aan kolencentrale", kopte het AD een dag later. Zou me niets verbazen als ze bij haar collega-freaks inmiddels op een klein, zwart lijstje staat.

Volg Remco's CO2-tournee op fd.nl/CO2-tournee

© 2017 Energeia. Alle rechten voorbehouden.