Column

Voortschrijdend inzicht

D66 trekt al geruime tijd van leer tegen de kolencentrales. Wie Tweede Kamerlid Stientje van Veldhoven het kabinetsbeleid op de korrel hoort nemen, zou niet denken dat het juist een D66-minister was -Laurens Jan Brinkhorst- die de plannen voor de drie nieuwste kolencentrales zo’n tien jaar geleden smeedde. Of misschien juist wel. Overcompensatie, heet dat.

D66 is ook fel tegen biomassabijstook in diezelfde centrales. Iets wat volgens de partij weinig anders doet dan miljarden aan subsidie verbranden. Iets wat nul komma nul waarde op de lange termijn oplevert. Bovendien zou het zonde van de biomassa zijn, die veel beter veel hoogwaardiger kan worden ingezet. Beter om de energie op een andere manier op te wekken.

Toch zat de partij de afgelopen jaren in de Tweede Kamer op basis van het verkiezingsprogramma 2012-2017, waarin expliciet staat dat ze meer duurzame energie wil opwekken door onder meer – en ik citeer – “meer bijstook van duurzame biomassa in kolencentrales”. Terwijl ook in 2012 al duidelijk was dat dit geen innovatie oplevert en de energie ook anders kan worden opgewekt.

Vorige week interviewde ik Van Veldhoven en ik vroeg haar naar kolencentrales en biomassabijstook. Ze sprak over voortschrijdend inzicht. Dat op zich is zeer te prijzen. Van mening veranderen wordt tegenwoordig namelijk maar matig op prijs gesteld. Voor je het weet, krijg je het woord 'draaikont' naar je hoofd. Of erger. Consistent zijn is politiek van levensbelang. Recht-door-zee, geen twijfel.

Media zijn medeschuldig aan de huidige hijgerige sfeer in de politiek. Ik hoor de klacht regelmatig van politici en ze hebben gelijk. Media dwingen ze tot stoere taal. Tijd is er niet. Het moet allemaal kort en liefst korter. Seconden in plaats van minuten. Dertig seconden om uit te leggen hoe u voor wereldvrede gaat zorgen, uw tijd gaat nú in. Soundbites en statements, zwart tegen wit. Een verhaal? Nuance? Niet nodig.

Verander je onverhoopt van standpunt, omdat dat gewoon heel erg zinnig is, of omdat het politiek gewoon heel erg opportuun is, dan is het dus zaak om die wending onopvallend te maken. Dat doe je door fel van leer te trekken. Je eerdere standpunt overschreeuwen. Tijd is je bondgenoot. Diezelfde media hebben namelijk een kort geheugen. Een jaar is lang, vier jaar een eeuwigheid. Grote kans dat het niet opvalt.

Media en politiek houden elkaar in een wurggreep. Dus is het ook aan beide om er weer uit te komen. Media moeten standpunten van politici meer in perspectief plaatsen, terugkijken, de grote lijnen schetsen. Politici moeten vooral laten zien hoe razend complex de afwegingen zijn die ze moeten maken. Die ruimte moeten ze opeisen. Omstandigheden veranderen, meningen dus ook. Dat is normaal.

Zou Van Veldhoven een Energieakkoord sluiten dat op dát moment het best mogelijke akkoord is, en mócht het na verloop van tijd niet meer top blijken te zijn, dan zou ze het aanpassen, vertelde ze. In overleg met betrokkenen. Met argumenten. Met rede. De kans dat D66 in een volgend kabinet komt, is groot en de kans dat Van Veldhoven minister wordt is dan reëel. Ik hoop dat ze het wordt… en woord houdt.

© 2017 Energeia. Alle rechten voorbehouden.