Column

Thorium sjmorium

"Stro-pop?" Die ultrakorte tweet stuurde Donald Pols me. De kersverse directeur van Milieudefensie deed dat in reactie op een column van mijn hand in het blad van de Nederlandse nucleaire sector. Daarin schreef ik hoe de milieubeweging zich behalve tegen traditionele kernenergie ook tegen de belofte thorium lijkt te keren. Dat had bij Pols een snaar geraakt.

Een stro-pop-redenering is een drogreden, moet u weten, waarbij je niet het echte standpunt van de ander weerlegt, maar een karikaturale versie daarvan. Milieudefensie noemde ik niet in m’n column, om de simpele reden dat de organisatie geen officieel standpunt over thorium heeft. Maar blijkbaar voelde Pols zich met de term 'milieubeweging' aangesproken. En gezien zijn tweet was Milieudefensie blijkbaar niet tegen. Ik zocht contact, we dronken koffie. Ik had 'de milieubeweging' over één kam geschoren, vond Pols. Hij bleek inderdaad niet tegen thorium. Een mooie belofte, noemde hij het, maar ook een die zich nog moet bewijzen. Een terecht punt. Jan Leen Kloosterman, de onlangs benoemde hoogleraar Nuclear Reactor Physics aan de TU Delft, denkt dat een werkende reactor nog enkele decennia op zich zal laten wachten.

Thorium mag geen vluchtheuvel zijn, geen excuus om niet nú aan de slag te gaan met de energietransitie, zei Pols. Of de nieuwe nucleaire belofte daarin op enig moment een rol kan spelen, kunnen we nu nog niet zeggen. Wait and see. Een alleszins redelijk standpunt. Een aangename verrassing ook, vond ik, want redelijkheid is niet het eerste waar ik bij Milieudefensie aan denk. Weliswaar zijn hun doelen lovenswaardig, de manier waarop ze die proberen te bereiken zijn dat zelden. Gebrek aan nuance, de behoefte aan polarisatie en het verdraaien van feiten stuiten me tegen de borst. Bij het schrijven van mijn boek over de strijd tegen schaliegas heb ik die aanpak ook persoonlijk mogen ondervinden. Ik kan u verzekeren, daar word je geen vrolijker mens van.

Pols lijkt uit ander hout gesneden. Tegenover me zat een man met een reële kijk op technologie die een rationeel debat wil over meetbare zaken, zoals hij zei. Iemand die de verbinding zegt te zoeken. Die waarschuwde voor het overdreven optimisme dat nieuwe oplossingen standaard kenmerkt. Iemand met wie ik prima door één deur zou kunnen. Maar toen was daar plots een maand later de blabla-bingo. Een 'ludieke  actie van Milieudefensie tijdens de start van de Energiedialoog over onze toekomstige energievoorziening. Een bingo-kaart waarop aanwezigen "valse oplossingen" en "doodlopende wegen" konden afvinken zodra ze genoemd werden. Zoals biomassa-bijstook, zoals de gasrotonde en zoals …thorium. Ook dat was blijkbaar vals en doodlopend -thorium, sjmorium.

Heeft Pols me dus maar wat op de mouw gespeld? Ik denk het niet. Ik denk dat er het nodige licht zit tussen de opvattingen van de nieuwe directeur en een organisatie die meer dan veertig jaar is doordesemd van onverzoenlijkheid, het eigen gelijk en wij-tegen-zij. Precies wat níet werkt nu de energietransitie op gang is, ook de nadelen van hernieuwbare energie duidelijk worden en er dús moeilijke keuzes gemaakt moeten worden. Pols realiseert zich dat volgens mij als geen ander. Hij wil de bakens verzetten. Hij móet de bakens ook verzetten, wil zijn werkgever ook over veertig jaar nog relevant zijn. Ik hoop dat ’m dat gaat lukken. Een milieuorganisatie die voortaan genuanceerd, niet-dogmatisch en op basis van feiten wil werken aan een betere wereld, dát zou nog eens een transitie zijn.

© 2017 Energeia. Alle rechten voorbehouden.