Column

Zonnekoning van Fossiele Zaken

Het was niet de langverwachte Energieagenda zélf die vorige week opzien baarde, maar vooral de Haagse reacties die erop volgden. Die lieten in al hun ontluistering zien wat er mis is in de Nederlandse politiek.

Stoppen met aardgas, geen fossiele auto’s meer en nog maar één duidelijk doel: CO2-reductie. Zo schetst het kabinet in de Energieagenda op hoofdlijnen het toekomstige Nederlandse energiebeleid. Een schets zoals vrijwel alle partijen in de Tweede Kamer ’m zelf óók zouden maken. Met onder meer versterking van het ETS-systeem, isoleren tot we scheel zien en de succesvolle aanpak van wind op zee ook toepassen bij geothermie en zonne-energie.

Begin dit jaar zei minister Henk Kamp al dat het tijdperk van fossiele energie voorbij is. Een historische uitspraak van een minister van een kabinet van een land dat altijd tot over z’n oren in fossiel heeft gezeten. Meer dan EUR 50 mrd investeert het kabinet nu al om ervan af te komen, oftewel om het Energieakkoord uit te voeren. Een compromis dat industrie, milieubeweging en het Rijk sloten en dat de Tweede Kamer innig omhelsde.

Motor achter de energie-ambities van dit kabinet was de PVDA. De VVD was aanvankelijk minder enthousiast, maar afspraak is afspraak. Inmiddels voert VVD’er Kamp het akkoord niet alleen uit, hij verdedigt het ook. Als een leeuw. En niet alleen tegen de PVV, die er als enige nooit wat in heeft gezien, maar vooral ook tegen alle partijen die er bij het zetten van de handtekeningen lyrisch over waren en vervolgens beetje bij beetje begonnen te schuiven.

Partijen die erachter kwamen dat een akkoord slúíten een stuk makkelijker is dan daadwerkelijk úítvoeren. Die het bij de eerste aanblik van boze burgers die tegen de mooie plannen zijn, dun door de broek begon te lopen. Top hoor, zo’n akkoord, de planeet redden en zo, maar het moet natuurlijk geen zetels kosten. Gelukkig bood het Energieakkoord meer dan genoeg aanleiding voor kritiek. Zoals een compromis dat per definitie biedt.

En dus begon het prijsschieten. Wel het zoet, niet het zuur. Wel veel zon en wind, maar niet vijf van de tien kolencentrales openhouden, zoals was vastgelegd. Toch maar geen biomassa-bijstook, zoals ook was afgesproken. Minister Kamp zelf werd ook op de korrel genomen. Door D66 bijvoorbeeld. Een minister van pappen en nathouden, vond Kamerlid Stientje van Veldhoven hem begin dit jaar. Niet ambitieus. Gewoon niet zo’n beste energieminister.

Vorige week had D66 opnieuw kritiek. Nu zei Van Veldhoven dat er "een gapend gat" in de Energieagenda zit omdat er niets over kolencentrales in staat. Maar Van Veldhoven wist dat daar niets over in zou staan. Kamp komt namelijk binnenkort met zijn kolenbesluit, zo heeft hij de Kamer al meermaals meegedeeld, juist omdat die centrales zo’n heikel punt zijn. Maar D66 doet of de minister het onderwerp onder het tapijt probeert te vegen.

De PVDA ging er nog harder in. Volgens Kamerlid Jan Vos deugt de agenda van geen kanten. Hij vindt Kamp "minister van Fossiele Zaken". De aarde en onze kinderen zijn de dupe, zei Vos. Henk Kamp voert dus beleid uit van een VVD-PVDA-kabinet met een energieagenda die vooral uit de PVDA-koker komt, en wordt vervolgens door de PVDA onder vuur genomen omdat hij onze kinderen dupeert.

Vos’ spijkerharde kritiek haalde alle media. Maar het was diezelfde Vos die Kamp twee maanden eerder, in de schaduw van een urenlang Kameroverleg, nog de hemel in had geprezen om de fantastische resultaten die hij heeft geboekt. Diezelfde minister met zijn alleszins redelijke schets van het toekomstig energiebeleid -die ook nog keurig ruimte laat voor aanpassingen door een volgend kabinet- was nu ineens fout.

Vos noemde Kamp ook een "zonnekoning" die aangenomen moties niet uitvoert. Moties van de oppositie, die de PVDA sinds haar duikvlucht in de peilingen aan een meerderheid helpt. Moties waarvan de partij weet dat het kabinet die niet kán uitvoeren omdat ze in strijd zijn met het regeer- of Energieakkoord, waar ook de handtekening van de PVDA onder staat. Moties waar ze ook geen consequenties aan verbindt. Moties voor eigen politiek gewin.

In plaats van publiekelijke, ruiterlijke erkenning voor de goede richting waarin het Nederlandse energiebeleid gaat en voor de wijze waarop minister Kamp het transitieschip door de woelige baren stuurt en méér doet dan al zijn voorgangers bij elkaar, proberen partijen hem voor het oog van de camera te raken waar ze hem raken kunnen. Een minister die enorme gaten laat vallen, een zonnekoning, een minister van Fossiele Zaken.

Waren ze het nu maar fundamenteel met hem oneens, maar dat zijn ze niet. Vonden ze Kamp nu maar écht een slechte minister, maar dat vinden ze niet. Van Veldhoven en Vos bedrijven slechts politiek zoals het spel wordt gespeeld. Met beide Kamerleden is niets mis -het spel deugt niet. Politiek zou integer, geloofwaardig en waarachtig moeten zijn. Een naïeve gedachte? Wellicht. Maar laat mij dan maar naïef zijn.

© 2017 Energeia. Alle rechten voorbehouden.