Auteur

Sjak Lomme

Waar blijft de Consumentbond 2.0?

De Consumentbond roept minister Jetten op actie te ondernemen tegen te lage vergoedingen voor teruggeleverde elektriciteit. De minister zou daarom een ondergrens moeten vaststellen. Met die oproep gaat de Consumentenbond er aan voorbij dat Jetten ook een bovengrens voor de terugleveringsvergoedingen heeft aangekondigd ter bescherming van alle consumenten. Voor de energiemarkt zou het een goede zaak zijn als de Consumentenbond zich die denk- en werkwijze eigen maakt.

Redelijke opzegvergoeding moet de echte kosten dekken

Energieleveranciers die hun inkoop zo goed mogelijk willen laten aansluiten op de verwachte verkoop, ondervinden ernstige hinder van de richtsnoeren Redelijke Opzegvergoedingen Vergunningshouders (Rover). Consumenten mogen voortijdig uit een vasteprijscontract stappen maar moeten dan wel een vergoeding betalen. In de richtsnoeren schrijft ACM (kort door de bocht) voor dat maximaal €50 per resterend contractjaar per product in rekening mag worden gebracht.

Het Gasgebouw verdient juist navolging

Het NRC onthulde dit weekend dat het ministerie van Economische Zaken actief het openbaar maken van documenten over de Groningse gaswinning frustreerde. Heel ernstig in een democratie, citeert NRC Kamerlid Omtzigt. De suggestie van een schimmige lobby, of erger nog, een complot vanuit de oliebedrijven, wordt versterkt door de aanwezige vertegenwoordigers van Exxon en Shell met naam en toenaam te noemen.

Is de koperen plaat aan vervanging toe?

Steeds meer burgers en organisaties worden geconfronteerd met de krapte in de stroomnetten. Door het toepassen van redispatch als middel om de congestie te managen, kunnen netbeheerders de gevolgen enigszins beperken. Maar de kosten van deze koop- en verkoopacties lopen snel op.

ACM legt vinger op pijnlijke plek, maar plakt geen pleisters

Op basis van financiële informatie die bij leveranciers is opgevraagd, constateert ACM dat er geen acuut gevaar is op faillissementen. Dat goede nieuws is geen reden om op de lauweren te rusten, want de energiemarkt blijft wispelturig en dus kunnen er altijd slachtoffers vallen.

#StopGazprom contraproductief: wie nu contract opzegt, spekt Poetins oorlogskas

De oproep van de #StopGazprom-campagne aan gemeenten en waterschappen om hun gascontracten met Gazprom op te zeggen is gevoelsmatig goed te begrijpen, maar rationeel gezien zeer onverstandig. Opzeggen van de contracten zal in de meeste gevallen contraproductief uitpakken. In plaats van minder zal er juist meer geld in Poetins oorlogskas vloeien.

Regeling leveringszekerheid te risicovol

Het is de hoogste tijd een fatsoenlijke regeling leveringszekerheid op te stellen. De huidige regeling benadeelt niet alleen kleinverbruikers, maar brengt ook grote risico's met zich mee voor overnemende energieleveranciers. De rechter kan namelijk beslissen dat het inleveren of intrekken van een leveringsvergunning niet automatisch het einde van de leveringsovereenkomsten betekent.

Opgewekt subsidie stapelen

De energietransitie is een opgave van formaat. In korte tijd moet er veel gebeuren terwijl de mogelijkheden beperkt zijn. Het is zaak de beschikbare middelen zo goed mogelijk in te zetten. Het actieplan ‘Opgewekt Opslaan’ van ChristenUnie en VVD voldoet niet aan die eis.

Volgorde netinvesteringen hoort niet op het bord van provincies

Provincies willen een regierol bij het ontwikkelen van regionale energie-infrastructuur en roepen de regering op om die rol wettelijk te verankeren. De provincies willen samen met gemeenten en netbeheerders onderzoeken welke (mogelijke) knelpunten er zijn, om daarna te kiezen welke uitbreidingen eerder en welke later plaatsvinden. Daarbij zijn pijnlijke keuzes onvermijdelijk, en omdat provincies democratisch gekozen zijn, vindt het Interprovinciaal Overleg (IPO) daarom de regierol voor provincies voor de hand liggend.

Leveringszekerheid gas is vooral een Europese kwestie

De gasopslagen zijn dit jaar bijzonder slecht gevuld. Belangrijker nog, die lage vullingsgraad werd al aan het begin van de afgelopen zomer geconstateerd. Oproepen door Gasunie en in de Tweede Kamer zijn ongetwijfeld goed bedoeld maar verhullen ook de complexiteit van het probleem. De kwestie van leveringszekerheid van de gasvoorziening bestaat namelijk uit meerdere deelproblemen, is grotendeels internationaal van aard en eenvoudige oplossingen ontbreken.

Neem de Regeling leveringszekerheid op de schop!

Als de klanten van Welkom Energie over een grootverbruikersaansluiting hadden beschikt, dan waren ze bij het ter ziele gaan van hun leverancier zeer waarschijnlijk beter uit geweest dan als ‘beschermde’ kleinverbruiker. Dat is de wrange uitkomst van de speciale bescherming die kleinverbruikers ‘genieten’ via het vergunningenstelstel en de daaraan gekoppelde regelingen leveringszekerheid.

Waar is de strenge en transparante toezichthouder ACM?

In 2019 legde ACM energiebedrijf Anode een zware boete op, omdat Anode als PV-partij op oneigenlijke wijze het switchproces had gebruikt om niet op te hoeven draaien voor het energieverbruik van kleinverbruikers die niet in zijn portefeuille thuis hoorden. Hoewel de betreffende 432 klanten niets gemerkt hebben van wat zich in de EDSN-registers heeft afgespeeld, rekende de ACM het Anode zwaar aan het vertrouwen van consumenten en marktpartijen in het systeem van overstappen te hebben geschaad.

Hoe 'Welkom Energie'-debacles te beperken?

Door de ondergang van Welkom Energie gaan talrijke consumenten voor honderden tot mogelijk wel duizenden euro’s het schip in. Extreem vervelend, en dus ligt het voor de hand dat behartigers van consumentenbelangen oproepen om het toezicht op energieleveranciers aan te scherpen. Opmerkelijk is dat die oproep zich vooral op de politiek richt terwijl de eigen mogelijkheden van de belangenbehartigers worden genegeerd.

‘Winter is coming’: pas de gascontracten alvast aan

De kans is groot dat er een barre winter voor de deur staat, althans, wat de gasmarkt betreft. Er dreigt een structureel tekort. De gasopslagen zijn momenteel bijzonder slecht gevuld en bij de huidige hoge marktprijzen valt niet te verwachten dat de achterstand in vullingsgraad wordt ingelopen. Maar die prijzen van ruim €65 per MWh mogen nu hoog lijken, over enkele maanden zou kunnen blijken dat het toch een goed koopmoment was.

Nee, niet iedereen aan de thuisbatterij!

Het verdient de voorkeur om schaarse middelen veel doelgerichter in te zetten: in die wijken en straten waar zich de grootste problemen voordoen, schrijft Sjak Lomme.

Verhoog de drempel voor ‘ongevraagde levering’

Het is zaak te voorkomen dat energieleveranciers de lasten van de bijzondere rol van energie dragen, terwijl consumenten te pas en onpas de lusten van het algemene consumentenrecht behouden. De aanstaande Energiewet biedt een goede kans om die balans te verbeteren, schrijft Sjak Lomme.

Hoezo remt ACM de energietransitie af?

In een opiniestuk roept Danny Benima, CFO van Stedin, de ACM op om de energietransitie niet langer af te remmen. De ACM draagt de netbeheerders namelijk op om tegen zo laag mogelijke kosten kabels en leidingen in de grond te leggen en dat zo laat mogelijk te doen, zodat de energierekening laag blijft, aldus Benima. Weliswaar bevat het stuk enkele nuanceringen, maar de toon is gezet: de tariefregulering van ACM verhindert dat netbeheerders werk kunnen maken van een innovatief en toekomstbestendig energienet. Helaas is de energietransitie niet geholpen met deze weergave van een van de grote uitdagingen van de energietransitie, zijnde de financiering van de transportnetten.

Plaats het Klimaatakkoord niet boven de democratie

Begin dit jaar verzocht de Tweede Kamer de regering om geen nieuwe subsidies voor houtige biomassa af te geven tot het afbouwpad voor die biomassa met de Kamer is gedeeld. Een dilemma voor de demissionaire regering, want het advies over dat afbouwpad is door de Kamer controversieel verklaard. Om toch aan de wens tot subsidiestop tegemoet te komen, liet de regering begin juni weten komend najaar geen SDE++ beschikbaar te stellen voor houtige biomassa gebaseerde lage temperatuurwarmte. Deze tegemoetkoming aan de wens van de Tweede Kamer is Ed Nijpels, voorzitter van het Voortgangsoverleg Klimaatakkoord, in het verkeerde keelgat geschoten.

Slimme meter display: trekken aan dood geboren paard

Miljoenen automobilisten zitten regelmatig zowat met hun neus op een energieverbruiksindicator. Die indicator koppelt continu terug dat rustiger rijden aanmerkelijk minder energie kost dan jakkeren. Desondanks rijden bijna alle automobilisten harder dan toegestaan en, afgezien van de vermijdbare kosten die bij elke tankbeurt in de portemonnee worden gevoeld, nemen ze daarbij ook tal van risico’s, boetes en (maatschappelijke) kosten voor lief. Plaats bij die automobilisten in de woonkamer een energieverbruikdisplay en aanschouw het wonder van de totale gedragsaanpassing. De terugkoppeling is incompleet en indirect, als er überhaupt al op het display wordt gekeken, maar het resultaat mag er zijn: pakweg 5% energiebesparing. Althans, die boodschap wordt al ruim tien jaar verkondigd en is recent weer onderwerp van een heuse campagne.

Slimme meter: uitrol geslaagd, maar het werkelijke potentieel blijft vooralsnog onbenut

Netbeheer Nederland blikt in een special terug op het megaproject grootschalige uitrol van slimme meters. In zes jaar tijd is 84% van de huishoudens voorzien van een op afstand uitleesbare meter. Vanuit organisatorisch perspectief een fraaie prestatie waar de netbeheerders vruchten van kunnen plukken, maar helaas ontbreekt de eindbalans: wegen de voordelen voor netbeheerders op tegen de kosten en het extra energieverbruik van de slimme meters en randapparatuur?

Leveringszekerheid gas, een heikele kwestie

In het recente halfjaarbericht wijst Gasunie op de lage vullingsgraad van gasopslagen. Eind juni waren de opslagen in Nederland slechts tot 29% gevuld, terwijl dat eind juni vorig jaar 79% bedroeg. Of dat tot problemen gaat leiden, is nog niet duidelijk. Wel wijst Gasunie er alvast op dat het de “gezamenlijke verantwoordelijkheid van (alle) marktpartijen” is om te zorgen dat er voldoende gas beschikbaar is voor levering aan Nederlandse afnemers.

Lagere boete voor Energie I&V, maar de put nog niet gedempt

ACM maakt veel werk van het beboeten van Anode, dat in alle openheid en met goede redenen omkleed onterechte switches heeft doorgevoerd met het doel om juist van die aansluitingen af te komen. De affaire ACM versus Anode is voor de energiesector van veel groter belang dan dat een van de spelers een ferme tik op vingers krijgt en forse boetes moet betalen. Wat is die schade voor de energiemarkt en hoe kunnen zulke situaties in de toekomst het beste worden voorkomen? Op die vragen wordt in dit artikel nader ingegaan.

Geld genoeg voor de energietransitie, toch?

De overstap van fossiele energie naar duurzaam opgewekte energie is een noodzakelijke maar ook kostbare aangelegenheid. Geld is echter geen probleem want er zijn miljarden beschikbaar om de klimaatcrisis aan te pakken, zelfs als Nederland de klimaatambities verhoogt. Althans, dat claimt Greenpeace op basis van een rapport van CE Delft. Echter, zelfs in dit optimistische betoog schieten alle beschikbare miljarden bij elkaar opgeteld nog tekort, maar daar past Greenpeace een mouw aan.

Halfslachtige aanpak tast draagvlak voor ETS aan

In de media is weer veel aandacht voor winsten die worden behaald met handel in emissierechten. Aanleiding is een rapport van CE Delft voor Carbon Market Watch, een organisatie die zich inzet voor faire en effectieve klimaatacties. Wat daarmee wordt bedoeld blijkt onder andere uit een artikel in het NRC: “Het zou voor bedrijven onmogelijk moeten zijn om gratis te vervuilen”.

Neem de transporttarieven elektriciteit op de schop, nu!

In menige discussie over de energietransitie wordt gepleit voor een stabiel beleid. Die oproepen liggen voor de hand, want veel acties die nodig zijn, moeten door private partijen worden ondernomen en gefinancierd. Dan is het wel zo prettig als zulke partijen weten waar ze aan toe zijn. Echter, stabiliteit is alleen prettig zolang het aansluit bij de behoeftes. Zodra de behoeftes veranderen, vormt stabiliteit juist een grote barrière.

Verwerk de kosten voor CCS-subsidie ook in staal- en olieproducten

Na een kleine twintig jaar subsidiëren van de productie van hernieuwbare energie, komen inmiddels ook enkele andere vormen van het vermijden van de uitstoot van CO₂ naar de atmosfeer voor SDE-subsidie in aanmerking. Op zichzelf een goede zaak, maar helaas heeft de regering verzuimd om ook de grondslag voor het financieren van de subsidie te verbreden.

Rutte III: niet groen maar grauw

Rutte III zou het groenste kabinet ooit worden. Maar groene kwesties zoals de biodiversiteitscrisis, overmaat van actieve stikstof, de belabberde staat van de natuur, de slechte kwaliteit van oppervlaktewater en de grondwatercrisis kwamen de afgelopen vier jaar nauwelijks aan bod, en zelfs op het smalle groene element energie scoort Rutte III ondermaats omdat een unieke kans voor een energievriendelijkere samenleving verkwanseld werd.

Niet doen, belastingvrijstelling voor groene energie!

De lasten van het klimaatbeleid zijn ongelijk verdeeld en dat gaat ten koste van een efficiënte energietransitie. In een lezenswaardig betoog leggen enkele Oeso-economen de vinger op diverse pijnlijke plekken. Helaas lijken de economen in de aanbevelingen voorbij te gaan aan de dynamiek van elektriciteitsgebruik en –productie in een gekoppeld systeem. Opvolging van de aanbevelingen kan zodoende nieuwe inefficiënties introduceren.

Nederlandse 'outstanding market' schiet toch nog tekort

De Europese Commissie heeft de barrières bestudeerd in retailmarkten voor gas- en elektriciteit van de 27 lidstaten plus Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. In vergelijking met de andere landen scoort Nederland bijzonder goed. Vooral voor nieuwe leveranciers op de elektriciteitsmarkt behoort Nederland tot het clubje outstandingly entrant friendly. Omdat netbeheerders in Nederland en België onafhankelijk zijn, scoren beide landen zelfs 100% op het aspect afwezigheid van concurrentievoordelen voor verticaal geïntegreerde marktpartijen.

Focus op non-ETS sector en let ook op de biodiversiteitscrisis

Met de verkiezingen voor de deur is de tijd rijp voor het opstellen van verlanglijstjes. De aankomende onderhandelingen om een regering te vormen zijn immers cruciaal voor het beleid in de komende jaren. Dat speelt in het bijzonder voor het klimaatbeleid, een van de belangrijkste aandachtspunten in de verkiezingscampagnes.