Direct naar inhoud

Europese Commissie klaar om in te grijpen in gasmarkt — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 18 oktober 2022

Gezamenlijke inkoop van aardgas, limitering van de volatiliteit van de gasprijs door een bandbreedte waarbinnen de TTF-prijs kan stijgen of dalen, een nieuwe benchmark voor gas ter vervanging van de TTF, en onderzoek naar de Spaans-Portugese methode om de invloed van de hoge gasprijs op de elektriciteitsprijs te beperken. Dit zijn enkele van de maatregelen die de Europese Commissie deze dinsdag voorstelt.

De gasmarkt was nog geen onderdeel van de maatregelen die de Europese Commissie een maand geleden aankondigde om de energieprijzen onder controle te krijgen, zoals de mogelijkheid overwinsten af te romen. “Onze gedachten over een prijsplafond voor gas waren toen nog niet gerijpt”, zei voorzitter Ursula von der Leyen tijdens een persconferentie deze dinsdag. “Onze aanpak wordt nu breder gedragen.”

Het belangrijkste voorstel van de Commissie is dat Europa de onderhandelingsmacht van de gemeenschappelijke markt gebruikt om middels een syndicaat gas in te kopen, zodat Europese partijen niet langer tegen elkaar opbieden waardoor duur gas nog duurder wordt. Niet alle inkoop wordt collectief, maar (bedrijven in) lidstaten moeten in ieder geval verplicht deelnemen voor ten minste 15% van hun gasbergingendoelstelling. Dit voorstel richt zich dus niet zozeer op komende winter, maar op de winters van 2023 tot 2025; voor komende winter zijn de gasvoorraden vrijwel volledig gevuld. De Commissie zal mededingingsregels die kartelvorming verbieden aanpassen met het oog op deze gezamenlijke gasinkoop.

“Solidariteit is essentieel” in de Europese strategie, zei Von der Leyen, en dus zijn Balkanlanden die geen lid zijn van de EU en landen uit het Oostelijk Partnerschap ook deel van deze procedure. Het Oostelijk Partnerschap is een samenwerkingsverband van de Europese Unie met zes voormalige Sovjetrepublieken in Oost-Europa en de Kaukasus, namelijk Oekraïne, Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Moldavië en Wit-Rusland. Von der Leyen wees er op dat het elektriciteitsnet van Oekraïne binnen twee weken verbonden was met de EU nadat Rusland het Oekraïnse net losknipte.

De Commissie meent dat de TTF-benchmark voor de prijs van aardgas niet langer voldoet. “We moeten de volatiliteit van de TTF temmen”, zei Von der Leyen tijdens de persconferentie. De TTF is vooral voor gas aangevoerd in Europese pijpleidingen, terwijl met het verdwijnen van de import van Russisch aardgas het aandeel van geïmporteerd LNG aanmerkelijk is gestegen. “TTF reflecteert niet langer de werkelijke markt”, aldus Von der Leyen.

De Europese Commissie komt met een nieuwe benchmark voor de gasprijs voordat het volgende vulseizoen voor gasbergingen begint. Tot die tijd wil de Commissie de volatiliteit van de TTF beperken middels een limiet op de verandering van de hoogte van de TTF binnen een bepaald tijdsframe, aldus Eurocommissaris Mairead McGuinness voor Financiële Diensten. Uiterlijk eind januari komt er een “tool” voor de financiële markten, aldus McGuinness.

De Commissie bestudeert de methodiek waarmee Spanje en Portugal het effect van de gasprijs op de elektriciteitsprijs beperken, maar het is nog onduidelijk of dat Europa-breed kan worden ingevoerd. Probleem is, aldus Von der Leyen, ten eerste dat het verschil tussen de marktprijs van aardgas en een kunstmatig lage prijs voor gas aangewend voor elektriciteitsproductie op een of andere manier moet worden gecompenseerd. In de Spaanse en Portugese markten met beperkte interconnectiviteit is dat wellicht mogelijk, voor de gehele EU kan het een probleem opleveren omdat er meer interconnectoren zijn en markten een zeer verschillende energiemix hebben.

In de tussentijd moet de gehele EU blijven inzetten op energiebesparing en uitbreiding van hernieuwbare elektriciteitsvoorziening, aldus Von der Leyen. De voorstellen van de Commissie gaan nu naar de lidstaten. Donderdag en vrijdag komen regeringsleiders van de EU weer bijeen, en volgende week dinsdag de energieministers.

Mairead McGuinness, Eurocommissaris voor Financiële Diensten, Financiële Stabiliteit en de Kapitaalmarkten, voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie, en Kadri Simson, Eurocommissaris voor Energie (vlnr) tijdens hun persconferentie over de energiemarkten dinsdag in Straatsburg. (Foto: ANP/EPA)

——–

Correcties & Aanvullingen

In dit artikel, gebaseerd op de persconferentie waarin de maatregelen werden aangekondigd, stond aanvankelijk dat de collectieve inkoop van gas doorgaat “tot het moment dat de gasbergingen minimaal 15% zijn gevuld”. Het blijkt na publicatie van de voorstellen niet te gaan om het bereiken van een vulpercentage, maar om een hoeveelheid gas equivalent aan ten minste 15% van de vuldoelstelling van de gasbergingen. (20 okt, 11:00 uur)