Direct naar inhoud

Gasvraag 10 miljard kuub lager door hoge energieprijzen — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 29 november 2022

De vraag naar laagcalorisch gas was in 2021-2022 bijna 10 miljard kubieke meter lager dan in het gasjaar daarvoor. Dat blijkt uit cijfers van GTS. Ook was de vraag veel lager dan vooraf voorspeld. Dit komt vooral door de hoge gasprijzen als gevolg van de Russische inval in Oekraïne. In het voorjaar bleek er kort een stikstoftekort.

GTS maakt elk jaar een rapport over welke middelen en methoden zijn ingezet om huishoudens en bedrijven van voldoende laagcalorisch gas te voorzien. Uit het laatste verslag, dat vorige week door staatssecretaris Hans Vijlbrief (Mijnbouw, D66) naar de Tweede Kamer is gestuurd, blijkt dat er afgelopen gasjaar flink minder laagcalorisch gas is verbruikt dan het jaar daarvoor. Het verbruik lag ook zo’n 9% lager dan vooraf gemodelleerd. Het is verschil is bijna volledig in de laatste zes maanden gemaakt, wat erop wijst dat de hoge gasprijzen de hoofdoorzaak zijn.

Het afgelopen gasjaar was sowieso een bewogen jaar, blijkt uit het rapport. Naast de door de Russische inval in Oekraïne veroorzaakt energiecrisis deden zich nog twee onverwachte gebeurtenissen voor met een effect op de vraag naar laagcalorisch gas. De eerste was de vertraging bij de bouw van de stikstofbijmenginstallatie in Zuidbroek. Hierdoor is de capaciteit om hoogcalorisch gas geschikt te maken voor gebruik door huishoudens beperkter dan verwacht. Daarnaast besloot het kabinet om de berging in Grijpskerk voortaan in te zetten voor de opslag van laagcalorisch gas.

De stikstoffabriek in Zuidbroek in aanbouw. Op de achtergrond windpark N33. (Foto: Jilmer Postma/ANP)

Een en ander leidde ertoe dat GTS al in maart zijn advies voor de Groningenproductie moest bijstellen. In plaats van de aanvankelijk voorspelde 3,9 miljard kubieke meter bij gemiddelde temperaturen zou er in het afgelopen gasjaar 4,5 miljard kuub nodig zijn. Dit lijkt een kleine verhoging, maar het nieuws viel destijds rauw op het dak van Groningers en een aantal Kamerfracties. Vijlbrief zag echter geen andere optie dan het advies over te nemen. Rond de zomer verzachtte de staatssecretaris de pijn enigszins: de 4,5 miljard werd een absoluut plafond, ongeacht het temperatuurverloop.

Met de vertraging van de uitbreiding van Zuidbroek draaiden de bestaande stikstoffabrieken in 2021-2022 op volle toeren, ondanks de afgenomen vraag naar laagcalorisch gas. In het eerste weekend van april bleek de behoefte aan bijmengcapaciteit dusdanig groot, dat zelfs een beroep op de stikstofcaverne in Heiligerlee niet meer voldeed. Daarom maakte GTS de maandag daarop gebruik van zijn bevoegdheid om marktpartijen te dwingen tijdelijk minder stikstof in te zetten.

De uitbreiding van de stikstofbijmenginstallatie in Zuidbroek is nog altijd niet gereed. Onlangs werd bekend dat de oplevering opnieuw is vertraagd. GTS koerst nu op een gefaseerde ingebruikname per 16 januari en 1 februari komend jaar.