Direct naar inhoud

Herziening Mijnbouwwet komt in 2026 — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 16 juni 2023

Een herziene Mijnbouwwet waarin het kabinet aangekondigde beleidswijzigingen wil vastleggen, zal tot najaar 2026 op zich laten wachten. Sommige beleidsplannen, zoals een einde aan nieuwe vergunningen voor gaswinning onder de Waddenzee, legt het kabinet eerder vast in wijzigingen van het Mijnbouwbesluit.

Dit schrijft staatssecretaris Hans Vijlbrief (Mijnbouw, D66) aan de Tweede Kamer in een beloofde uitwerking van de tijdlijn voor aanpassing van de Mijnbouwwet. De kiem van de beleidswijzigingen ligt in het coalitieakkoord, en een verdere uitwerking kwam in januari in een brief naar de Tweede Kamer. In maart vroeg de Tweede Kamer om een tijdlijn van de plannen, en legde vervolgens in april via moties alvast enkele verzoeken op tafel aangaande de wetswijziging.

Tijdlijn

De volledige wetswijziging zal dus pas na de volgende Tweede Kamerverkiezingen, zonder kabinetsval gepland voor maart 2025, aan het parlement worden voorgelegd. Drie eerder uitgesproken beleidsdoelen wil Vijlbrief voor die tijd zwart op wit vastleggen in Algemene Maatregelen van Bestuur. De internetconsultatie van de AMVB voor het uitsluiten van gaswinning onder de Waddenzee start voor het komende zomerreces, waarop de maatregel in oktober naar de Raad van State kan voor advies. De maatregel om zowel de ondergrondse CO₂-opslag op land als de winning van schaliegas uit te sluiten, gaat voorjaar 2024 naar de Raad van State.

Er is een maatschappelijke dialoog op komst over duurzaam gebruik van de ondergrond, want met de opkomst van geothermie als duurzame warmtebron komt er voorlopig geen einde aan boringen. Deze dialoog moet vooral plaats hebben in gebieden waar nu en in de toekomst mijnbouwactiviteiten worden ontwikkeld. Najaar 2023 moet dit van start gaan en een jaar later moet het resultaat naar de Kamer gaan. Het eindresultaat van deze inspanning wil Vijlbrief vastleggen in een “rijksprogramma voor duurzaam gebruik van de diepe ondergrond”.

Naast inspraak van de regio in het gebruik van de ondergrond, komt er ook een verkenning naar het anders verdelen van de lusten en lasten van mijnbouwactiviteiten. Met andere woorden: hoe de regio kan profiteren van het gebruik van de ondergrond waarboven men woont. Het gaat daarbij niet alleen om de profijtelijke winning van bijvoorbeeld aardgas, maar ook om “activiteiten van nationaal belang die weinig of geen opbrengsten in geld genereren”. Het gaat dan vooral om ondergrondse opslag van aardgas en (in de toekomst) waterstof. Deze verkenning zou in oktober van dit jaar klaar moeten zijn.

Dat opslag wel degelijk opbrengsten kan generen, werd afgelopen jaar bewezen, toen de stimulering van aardgasopslag onverwacht resulteerde in een opbrengst van €150 mln. Maar opslag van bijvoorbeeld waterstof is weliswaar een bewezen techniek, maar staat nog in de kinderschoenen, stelt een woordvoerder van Vijlbrief desgevraagd. “Dus de vraag is of dit in het begin veel geld oplevert. Dit zal in de toekomst mogelijk wel het geval zijn.” Bovendien hoeven lusten niet altijd alleen in geld te worden uitgedrukt, aldus de woordvoerder.

Manifestatie van Milieudefensie en Waddenvereniging in november 2022 tegen plannen van de NAM om bij Ternaard (Friesland) te boren naar gas onder de Waddenzee. Het kabinet wil een verbod op gaswinning onder de Waddenzee in regelgeving vastleggen. (Foto: Sijmen Hendriks/ANP)