Direct naar inhoud

Irritaties lopen op terwijl deadline verkoopbeslissing Eneco nadert — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 25 oktober 2017

De spanningen tussen voor- en tegenstanders van verkoop van Eneco lopen hoog op. Het college van burgemeester en wethouders van Dordrecht leverde gepeperde kritiek op het energiebedrijf in twee brieven van afgelopen dinsdag aan de gemeenteraad. “Door in lobby-acties naar uw raad panklare motiesuggesties te verstrekken, is thans geen sprake van een loyale houding naar publieke eigenaren”, schreef het afgelopen dinsdag in een brief aan de raad. De gemeenteraden van Delft, Schiedam en Sliedrecht hebben afgelopen dinsdag voor behoud van het aandeel Eneco gestemd. Samen zijn de drie gemeenten goed voor 4,04% van de aandelen.

De gemeenteraad van Dordrecht, derde aandeelhouder van Eneco met 9,05%, vergadert op 31 oktober over afbouw dan wel behoud van dat aandeel. Het college is voornemens te verkopen; de raad had nog vragen over onder andere de voortgang van de energietransitie, de werkgelegenheid en twee adviesrapporten die op verzoek van Eneco niet openbaar zijn gemaakt. Een aantal van die vragen heeft het college in twee brieven, verstuurd op dinsdag en woensdag, beantwoord. En passant lucht het Dordtse college ook het hart over de verhouding met het energiebedrijf.

Verdeeldheid zaaien
Eneco had zich afzijdig moeten houden van “een puur politiek vraagstuk”, meent het college. De pogingen van het bedrijf -geholpen door politieke partijen en pressiegroepen- om het proces te beïnvloeden noemt het gemeentebestuur niet loyaal, omdat die zijn bedoeld om “verdeeldheid te veroorzaken, voorschotten te nemen op fase 2 en aldus de onderneming de controle te laten houden en aandeelhouders in het vervreemden van bezit te belemmeren”.

Het Dordtse college staat daarin niet alleen. Arjan Meerkerk, SGP-fractievoorzitter in Hardinxveld-Giessendam, noteerde op Twitter: “Bijzonder: gemiste oproep, voicemailbericht & diverse mails medewerkers @Eneco. Zorgvuldige afweging is zeker nodig, maar dit gaat ver…” en in antwoord op een andere tweet: “Zeker, zit een goede marketing-strategie achter :-). En het is aan ons als raadsleden om die inhoud af te wegen t/o maatschappelijk belang.”

Verkoopdruk
Maar ook aan de andere zijde wordt geklaagd over druk. Amstelveen-wethouder Herbert Raat (Financiën, VVD) is ontevreden over de informatievoorziening van de aandeelhouderscommissie onder leiding van Rotterdam-wethouder Adriaan Visser (Financiën, D66). Die legt volgens hem eenzijdig de nadruk op verkoop. Daarom organiseert de gemeente Amstelveen een symposium om de argumenten voor behoud ook voor het voetlicht te brengen. Raadsleden van kleinere gemeenten zouden volgens hem onder druk worden gezet om voor verkoop te stemmen.

Ook Willem Hofman, voorzitter van Eneco’s ondernemingsraad, heeft klachten gehad van raadsleden die zich in een verkoopkeurslijf gedwongen voelen. De ondernemingsraad stuurde eerder deze week een brandbrief naar alle gemeenteraden om hen op het hart te drukken bij een eventuele verkoop harde garanties over de werkgelegenheid af te dwingen, en de duurzame strategie te waarborgen.

Eneco en Economische Zaken
Eneco zelf noemt de Dordtse brieven in een reactie “ronduit conflictueus van toon”, en merkt op dat er “halve en hele onjuistheden in staan”, maar wil inhoudelijk niet op de brieven reageren.

De commotie rondom de potentiële verkoop leidde eerder al tot Kamervragen. Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) herhaalde in een brief aan de Tweede Kamer afgelopen dinsdag zijn -in de Kamer breed gedragen- standpunt dat het aan de aandeelhoudende gemeenten is om te beslissen of zij dat aandeelhouderschap willen voortzetten of niet.

Argumenten
Het college van Dordrecht zet in haar brieven alle argumenten voor de eigen gemeenteraad op een rijtje. Wat betreft de duurzame strategie, schrijft het college in de : “In Dordrecht doet Eneco op dit gebied niets betekenisvols. Dit is nogmaals nagevraagd.” De belangrijkste partners in de energietransitie voor Dordrecht zijn afvalverwerker HVC en netbeheerder Stedin.

De werkgelegenheid voor Dordrecht betreft 90 FTE, staat in de brief. “Formeel klopt het door Eneco en vakbonden genoemde aantal van 3.500 medewerkers, maar dat is inclusief het personeel van recente (sinds januari 2017) aankopen in het buitenland.” Daarvoor bedroeg het aantal werknemers volgens het bedrijf circa 2.000. Die 90 Dordtse FTE hebben de volle aandacht van het college, maar: “wij zijn wél van mening dat zorg voor de werkgelegenheid in het buitenland per definitie niet tot de verantwoordelijkheid van Nederlandse gemeenten behoort”.

Een minderheidsbelang naast een grotere, niet publieke aandeelhouder zou betekenen dat Dordrecht handelt als een gewone belegger, schrijft het college. Met weinig invloed, weinig zeggenschap en wel risico’s van dien -niet in het minst het risico op verwatering van het aandeel en zodoende vermindering van het dividend, mochten de andere niet-publieke aandeelhouders besluiten tot uitgifte van extra aandelen.

Rapporten
In de gaat het college in op de ‘geheime rapporten’, waar de PVDA inzage in wil. Die rapporten zijn op verzoek van Eneco geheim gebleven. De raad kan inzage krijgen in het BCG-rapport, maar mag daarover niet spreken in de vergadering. Het college wacht nog op toestemming van Eneco en Stedin om inzage te geven in het KPMG-rapport, waar bedrijfsvertrouwelijke informatie in staat. Desondanks blijft het college bij de inschatting dat de rapporten gedateerd zijn en uitgaan van een situatie -voor de splitsing, economische crisis- die niet langer relevant is.

Ook de aandeelhouderscommissie heeft deze woensdag een brief over de rapporten gestuurd naar alle gemeenten. Daarin staat, naast dezelfde informatie die Dordrecht aan haar eigen raad verschaft, dat zes gemeenten gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheid om het het BCG-rapport in te zien. Het KPMG-rapport bevindt zich in een beveiligde dataroom, en mag die ruimte niet verlaten. KPMG heeft toestemming gegeven het rapport in te zien, mits ook Eneco daarmee akkoord gaat. Eneco heeft deze woensdag laten weten zich nog te beraden op het toestaan van inzage in het rapport.

Stand van zaken
Ook over de stand van zaken zijn de partijen het niet eens. Het behoud-kamp is sinds dinsdag uitgebreid met Delft (2,44%), Schiedam (1,03%) en Sliedrecht (0,57%). Dat brengt het totaal op 23,85% voor behoud, in de telling van Energeia.

Eneco laat echter weten dat inmiddels een aandeelhoudersbelang van 24,9% heeft besloten tot behoud, terwijl de aandeelhouderscommissie in haar voorlopige telling juist lager uitkomt. Het verschil wordt door twee factoren veroorzaakt. Allereerst telt Eneco de gemeenten Aalsmeer en Dongeradeel als niet-verkopers, maar in feite hebben die nog geen definitief besluit genomen.

Daarnaast is er ook onduidelijkheid over de positie van de gemeenten Zederik en Vianen. Zederik heeft gestemd voor behoud, en Vianen voor verkoop, maar vanaf 2019 zullen de twee aandeelhoudende gemeenten samengevoegd worden met de nog eveneens aandeelhoudende maar nog onbesloten gemeente Leerdam. De drie gemeenten moeten nog met elkaar om tafel om de positie te bepalen. Ook de Friese gemeenten Ameland, Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland zullen nog gezamenlijk overleggen.

Op 31 oktober moeten alle 53 aandeelhouders van Eneco aan de aandeelhouderscommissie laten weten wat het principebesluit is. Bij een meerderheid -die inmiddels al is bereikt- wordt dan het verkooptraject ingezet. Het definitieve verkoopbesluit valt pas na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018, en wordt dus genomen door de nieuwe colleges en raden.

Verdeeldheid over verkoop Eneco

Besluiten van alle 53 aandeelhoudende gemeenten

Voor verkoop
Onbekend
Tegen verkoop

De aandeelhouderscommissie heeft aan de gemeenten gevraagd voor 31 oktober een principebesluit te nemen. Wanneer een (ruime) meerderheid stemt voor afbouwen, wordt het verkoopproces en waarschijnlijk een beursgang in gang gezet. Pas wanneer dit tot resultaat heeft geleid stemmen de aandeelhouders over een daadwerkelijke verkoop. Naar verwachting is dat pas na de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018.