Direct naar inhoud

Nederland investeert €90 mln in groene waterstof in zuidelijk Afrika — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 21 juni 2023

De Nederlandse staatsdeelneming Invest International investeert €90 mln in de ontwikkeling van groene waterstof in Zuid-Afrika en Namibië. In beide landen moet een investeringsfonds met uiteindelijk $1 mrd in kas de waterstofeconomie aanslingeren. Nederland laat het oog vallen op toekomstige import van deze groene waterstof.

Dinsdag tekende Invest International in Zuid-Afrika met vier partijen een intentieovereenkomst voor de oprichting van het Zuid-Afrikaanse fonds SA-H2, waar Invest International in eerste instantie €50 mln aan bij zal dragen. Andere deelnemende partijen zijn de Nederlandse fondsmanager Climate Fund Managers (CFM) en, uit Zuid-Afrika zelf, Sanlam Limited (Sanlam), Development Bank of Southern Africa (DBSA), en de Industrial Development Corporation of South Africa (IDC). De ondertekening van de intentieovereenkomst had plaats in de marge van een bezoek van premier Mark Rutte aan Zuid-Afrika.

Premier Mark Rutte, president Cyril Ramaphosa van Zuid-Afrika en premier Mette Frederiksen van Denemarken (vlnr) tijdens het Business Forum on Green Hydrogen and Energy Transition in Pretoria, Zuid-Afrika, op 20 juni 2023. Groene waterstof stond centraal tijdens het driedaagse bezoek van Rutte aan achtereenvolgens Namibië, Zuid-Afrika en Marokko. (Foto: Marco Longar/ANP/AFP)

Een dag eerder had in Namibië, waar Rutte die maandag eveneens op bezoek was, de ondertekening plaats van de aandeelhoudersovereenkomst van de fondsmanager van het lokale waterstoffonds SDG Namibia One Fund. De drie samenwerkende partijen in dat fonds zijn Invest International, Climate Fund Managers en Environmental Investment Fund of Namibia. Invest International investeert vooralsnog €40 mln in dit Namibische fonds voor de ontwikkeling van groene waterstof, maar ook dit fonds moet uitgroeien tot een totaal kapitaal van $1 mrd. De oprichting van dit Namibische fonds was al aangekondigd tijdens de klimaatconferentie (COP27) in Sharm El-Sheikh, Egypte, in november vorig jaar.

Hele keten

Beide fondsen zullen investeren in alle mogelijke onderdelen van de waterstofketen, zegt Bart de Smet, verantwoordelijk voor waterstof bij Invest International, in een telefonische toelichting vanuit Zuid-Afrika. Dit zal dus gaan om zowel groenewaterstofproductie in elektrolysers als transportfaciliteiten zoals buisleidingen en havens voor de export van groene waterstof.

Op weg naar het streefbedrag van $1 mrd, moet eind dit jaar een eerste tranche van $100 mln voor het fonds SA-H2 bijeen zijn, aldus De Smet. Het fonds streeft naar zogeheten blended finance, dat wil zeggen dat het wil investeren met een combinatie van publiek en privaat geld. Het publieke geld komt daarbij vooraleerst van Invest International, maar moet in de toekomst ook van andere (Europese) partijen komen. De Nederlandse fondsmanager Climate Fund Managers zal samen met Invest International het management voeren over het fonds met publiek-private gelden.

Energiediplomatie

De driedaagse reis van premier Rutte, langs achtereenvolgens Namibië, Zuid-Afrika en vandaag eindigend in Marokko, “staat voor een belangrijk deel in het teken van samenwerking op het gebied van de energietransitie en hernieuwbare waterstof”, zoals het ministerie van Algemene Zaken het omschreef bij de aankondiging van de reis eerder deze maand. Wat waterstof betreft is voor Nederland de export van groene waterstof naar Nederland een belangrijk thema, zoals onlangs uiteen gezet in een brief van het kabinet over “energiediplomatie” aan de Tweede Kamer.

Nederland wil als eerste land in Europa de infrastructuur voor import en transport van groene waterstof op orde hebben en zodoende een internationale markt op gang brengen, zo was de strekking van de brief die door vier ministers was ondertekend. Daarmee wil Nederland een centrale rol behouden in de energievoorziening, zoals Rotterdam op fossiel vlak al decennia gewend is. Import van groene waterstof zal namelijk in 2035 ruwweg de helft van de Nederlandse vraag naar waterstof voor zijn rekening moeten nemen in een duurzamere economie.

Om die reden was ook de export van groene waterstof naar de havens van Rotterdam en Amsterdam het belangrijkste thema van een handelsmissie met koning Willem-Alexander en minister Rob Jetten (Klimaat en Energie, D66) naar Spanje half juni. Tijdens die reis werden meerdere intentieovereenkomsten tussen private partijen ondertekend voor transport naar Nederland van in Spanje geproduceerde waterstof.

Invest International

Invest International, dat zich nu in zuidelijk Afrika ontplooit, is in 2021 opgericht als joint venture van de Nederlandse staat (51%) en Ontwikkelingsbank FMO (49%), en is dus een van de staatsdeelnemingen die vallen onder het ministerie van Financiën. Het opereert als een private onderneming die met overheidsgeld in Nederland actieve ondernemingen ondersteunt bij het internationaal financieren van oplossingen die een bijdrage leveren aan het realiseren van de zogeheten sustainable development goals van de Verenigde Naties.