Direct naar inhoud

REGEERAKKOORD Energiesector gematigd positief over plannen Rutte III — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 10 oktober 2017

Spelers in de energiesector reageren gematigd positief op de plannen van het nieuwe kabinet. Het regeerakkoord toont ambitie, en dat had niet iedereen verwacht. Toch had het op sommige punten best een onsje meer mogen zijn, vinden sommige groene organisaties. De energie-intensieve industrie benadrukt juist dat de maatregelen wel haalbaar moeten zijn voor bedrijven. En volgens de hoeder van het Energieakkoord Ed Nijpels zouden de coalitiepartijen onderling moeten vechten om de positie van klimaatminister.

Netbeheer Nederland, woordvoerder Liane ter Maat
“Netbeheerders zijn verheugd dat het nieuwe kabinet expliciet uitspreekt dat decentrale overheden samen met onder meer corporaties en netbeheerders regionale plannen voor verduurzaming van de gebouwde omgeving moeten opstellen, en dat netbeheerders een rol hebben bij het lokaal in kaart brengen van goede alternatieven voor het aardgasnet. Netbeheerders zijn bovendien tevreden dat het nieuwe kabinet gehoor geeft aan de oproep om de aansluitplicht gas te vervangen door een warmterecht. Netbeheerders vinden het daarbij belangrijk dat ook nieuwe energie-infrastructuur onafhankelijk beheerd wordt, zodat consumenten kunnen vertrouwen op een betaalbaar, betrouwbaar, toegankelijk en veilig energiesysteem.

“Het nieuwe kabinet wil vanaf 2030 alleen nog emissieloze nieuwe auto’s toestaan. Dat betekent waarschijnlijk onder meer een forse toename van het elektrisch vervoer in de komende jaren en dat brengt een veel grotere druk op het elektriciteitsnet met zich mee. Netbeheerders moeten vol aan de bak om dat mogelijk te maken. Om de klimaatdoelen te halen zijn veel maatregelen nodig. Het voornemen om met ‘partijen’ expertise op te bouwen en proefprojecten uit te voeren voor toekomstig beleid, ondersteunt Netbeheer Nederland daarom van harte. Netbeheerders vinden dit noodzakelijk en werken hier graag aan mee. Door innovatie in de energietransitie kunnen we het energiesysteem betaalbaar, betrouwbaar en toegankelijk houden.”

SER-borgingscommissie Energieakkoord, voorzitter Ed Nijpels
“Het regeerakkoord bevat een aantal elementen die mij aanspreken. Zo wil het kabinet een CO2-reductie van 49% reduceren, een ambitieus doel. Natuurlijk kun je discussiëren over de vraag of het meer moet zijn, maar kijkend naar de politieke verhoudingen is dit een goed resultaat; wij gaan nu voor het eerst op dit punt voorop lopen. Ook juich ik het natuurlijk toe dat er een nieuw klimaat- en energieakkoord komt, waarover partijen straks gaan onderhandelen. Verder is nu een definitief besluit over de kolencentrales, de gasaansluitplicht verandert in een warmterecht -een interessante gedachte-, auto’s worden vanaf 2030 emissieloos, de SDE+ blijft overeind, de gebouwgebonden financiering wordt uitgewerkt en er komt een minimum CO2-prijs voor elektriciteitscentrales.

“Alles bij elkaar heeft het kabinet een flink aantal ambities waarmee we aan de slag kunnen. Belangrijk is dat we hiermee de achterstand op het gebied van duurzame energie, die met het Energieakkoord al is verminderd, verder kunnen verkleinen -misschien dat we uiteindelijk weer toonaangevend kunnen worden. Of ik dit beleid zelf zou willen uitvoeren? Dat vind ik een theoretische vraag, daar ga ik niet op. Wel vind ik dat alle coalitiepartners zouden moeten willen vechten om de minister van klimaat en energie te mogen leveren.”

Energie Nederland, persbericht
“Het is in lijn met de door ons gewenste 50% reductie in 2030 en ook een Klimaatwet met een langjarig stabiel investeringsklimaat stond op ons verlanglijstje. We zijn blij dat wind op zee verder wordt uitgebreid en dat er veel aandacht is voor de transitie in de gebouwde omgeving. Echter, het is nu zaak tot concrete stappen te komen in het te sluiten nationaal Klimaat- en energieakkoord. Het kabinet stelt helaas onvoldoende financiële middelen beschikbaar om deze ambitie van 49% en zelfs 55% in Europees verband, waar te maken. Energie-Nederland is overigens kritisch over de invoering van een nationale CO2-prijs die wordt beperkt tot de energiesector. Juist nu het kabinet samen wil optrekken met andere landen, hoort een beprijzing van CO2 voor de industrie daar onlosmakelijk bij.

“Het is positief dat de coalitiepartijen voor lange tijd willen vasthouden aan de SDE+. Helaas schroeft de coalitie de ambities wel op, maar zet hier geen extra geld tegenover met dit regeerakkoord. Sterker nog: uit de beschikbare SDE+-middelen zullen ook investeringen in CO2-opvang en –opslag bij de industrie moeten worden betaald. Dat betekent dat er per saldo minder ruimte is voor duurzame energie. Het is goed dat het nieuwe kabinet voor de energietransitie in de gebouwde omgeving kiest voor de regierol bij de gemeente. De markt staat klaar om daarbij een dragende rol te spelen en hun kennis in te brengen. Het is dan wel cruciaal dat de markt optimaal wordt betrokken in het besluitvormingsproces. Daarin is nu niet voorzien. Er zijn evenwel zorgen over de beschikbaarheid van voldoende instrumenten en middelen.”

VEMW, directeur Hans Grünfeld
“Wij zijn blij dat het kabinet Rutte III openstaat voor de kansen en bijdragen van de industrie aan de transitie in Nederland met inachtneming van de economische groei en werkgelegenheid. De doelstelling van 49% emissiereductie in 2030 is behoorlijk ambitieus. Een belangrijke rol bij het realiseren van de doelstellingen is een nieuwe energie- en klimaatakkoord. VEMW ziet ernaar uit een constructieve bijdrage te leveren aan de invulling van zo’n akkoord. Het besef is aanwezig dat de industrie een sleutelrol heeft: zonder industrietransitie geen energietransitie. We kijken er naar uit dit met het nieuwe kabinet aan te pakken en stappen te zetten, via 2030 richting 2050.”

NWEA, woordvoerder Marijn van der Pas
“Een aantal maatregelen van het nieuwe kabinet zal de noodzaak voor meer windenergie vergroten. Zo verdwijnt in 2024 de subsidie op bijstook van biomassa, nu verantwoordelijk voor de helft van de duurzame opwek. Dat betekent een enorme kans voor andere duurzame bronnen, windenergie voorop. Verder staat er in het regeerakkoord dat wind op zee moet zorgen voor een CO2-reductie van 4 megaton. Als je dat doorrekent, kom je uit op 7 GW extra tussen 2023 en 2030.

“Over wind op land zegt het akkoord niets. Het kabinet zet vooral in op CO2-reductie door energiebesparing. Dat is op zich heel positief, maar we zien ook dat dit een weerbarstig onderwerp is. Inzetten op windenergie levert meer zekerheid op dan de aandacht richt op energiebesparing in de industrie. Dat er tegen wind op land veel weerstand bestaat, is eigenlijk nooit goed onderzocht. Wij zien vooral meer projecten en dan is er uiteraard meer kans om op weerstand te stuiten.”

Nogepa, woordvoerder Arendo Schreurs
“Het kabinet wil deze periode op land geen opsporingsvergunningen voor olie en gas afgeven. Wat precies de impact daarvan is, zullen we nog moeten bezien -ik neem aan dat reeds afgegeven vergunning gewoon doorlopen. Duidelijk is wel dat een lagere gasproductie betekent dat je meer gas moet importeren. De stelregel daarbij is dat invoer vijf maal zo duur is, onder meer door verlies aan dividend en werkgelegenheid. Vanuit de maatschappelijke discussie is dit een begrijpelijke stap, maar het kost dus wel geld. Daarnaast wordt er in het regeerakkoord veel gezegd over CCS [afvang en opslag van CO2, red]. Dat is een begrijpelijke keuze en de olie- en gassector kan daar een grote rol in spelen.”

Milieudefensie, Jorien de Lege
“Ik kijk naar twee van onze speerpunten: dat zijn de gebouwde omgeving, maar ten eerste natuurlijk de gaswinning. In 2021 is de gaswinning met 1,5 mrd verlaagd. De gaswinning in Groningen komt dan uit op 20,1 mrd kubieke meter, toevallig precies boven de magische grens van 20 mrd kuub waarvan gezegd wordt dat de NAM nog net rendabel kan produceren. Winstgevendheid speelt dus toch een grotere rol dan veiligheid. Er wordt gezegd dat na 2021 de gaswinning verder omlaag kan, maar daar is geen enkel plan voor. Ja, er staat dat scenario’s worden uitgewerkt, maar voor Groningers betekent dat dus niks. Er is ook een heel klein lichtpuntje: er worden geen nieuwe opsporingsvergunningen op land afgegeven. Er zullen dus waarschijnlijk geen nieuwe verzetshaarden bijkomen. Het lijkt erop dat voor kleine velden op land met een exit scenario wordt gerekend.

“Dan de gebouwde omgeving. Gasloos bouwen wordt pas de standaard aan het einde van de kabinetsperiode, en dan niet eens als plicht. Dit is gemakzuchtig beleid, het geeft heel veel ruimte aan projectontwikkelaars en bouwbedrijven om de boel voor zich uit te schuiven. En ook bij bestaande bouw ontbreekt ambitie. Er wordt gezegd dat 200.000 woningen per jaar moeten worden aangepakt om in de dertig jaar tot 2050 de hele voorraad van 6 miljoen woningen te verduurzamen. Ik snap dat getal van 6 miljoen niet, aangezien het CBS de Nederlandse woningvoorraad op bijna 8 miljoen raamt.”

Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, persbericht
“Met de doelstelling van het kabinet van 49% CO2-reductie in 2030 kunnen we een grote stap maken richting de realisatie van een schone energievoorziening in 2050. De gekozen indicatieve toedeling van de CO2-reductie is opmerkelijk. Door de keuze om te focussen op CO2-reductie in de industrie, met name op CCS, komt het aandeel duurzame energie in 2030 slechts beperkt hoger uit ten opzichte van het Energieakkoord in 2023. CCS is een technologie die ingezet wordt wanneer er geen andere optie is om te verduurzamen. Dat is in de industrie zeker niet het geval. NVDE heeft grote twijfels over de haalbaarheid van de genoemde 18 megaton emissiereductie door CCS in de industrie.

“De doorgroei van hernieuwbare energie [krijgt] weinig aandacht. NVDE is van mening dat de SDE+ ingezet dient te worden voor het vergroten van het aandeel duurzame energie en niet geschikt is om emissiereductie in het algemeen te stimuleren, zoals wordt voorgesteld in het regeerakkoord. Het kabinet kondigt aan dat de kolencentrales uiterlijk in 2030 worden gesloten. NVDE pleit ervoor om met de twee oudere centrales maatwerkoplossingen te bespreken over sluiting of ombouw in uiterlijk 2020. Daarnaast wil NVDE dat de norm voor CO2-uitstoot van kolencentrales op gelijk niveau komt met de uitstoot van gascentrales.”

Natuur & Milieu, persbericht
“De doelstelling van 49% CO2-reductie is een streven, geen harde doelstelling. De voorgestelde maatregelen gaan bovendien niet ver genoeg. Als we dit kabinet een rapportcijfer moesten geven, dan zou dat een 5 zijn. De SDE+ wordt verbreed om ook andere emissiereductietechnologieën te stimuleren, onder andere afvang en opslag van koolstofdioxide. Dit gaat om 18 megaton. Dit is een grote slok van potje dat bedoeld is voor duurzame energie, zoals zon en wind. Geen effectieve besteding van de SDE+, de industrie moet dit zelf betalen. Er wordt jaarlijks € 100 mln uitgetrokken voor de isolatie van huurhuizen. Dit is een positieve maatregel.”