Direct naar inhoud

Stad aan ‘t Haringvliet stemt over afscheid van aardgas — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 6 juni 2023

Inwoners en ondernemers van Stad aan ‘t Haringvliet kunnen deze maand naar de stembus om te stemmen of zij al dan niet bereid zijn afscheid te nemen van aardgas. Een keus voor een alternatief is geen onderdeel van de stemming. Het dorp maakt plannen voor een waterstofnet, maar inwoners zouden ook naar all-electric kunnen overstappen.

Gezicht op Stad aan ‘t Haringvliet. Het dorp maakt deel uit van de gemeente Goeree-Overflakkee, op het gelijknamige eiland in de provincie Zuid-Holland. Het telt krap vijftienhonderd inwoners. (Foto: Ron Zoeteweij/ANP)

“De stembus ging op zaterdagochtend open en om acht uur stonden de eerste mensen al klaar om te stemmen”, zegt expert asset management Albert van der Molen van Stedin. Bewoners uit het Zuid-Hollandse Stad aan ‘t Haringvliet bedachten een aantal jaar geleden dat hun dorp zou kunnen overstappen van aardgas op waterstof. Het inwonersinitiatief Project Stad Aardgasvrij vond steun bij de gemeente en kreeg €5,6 mln subsidie uit de PAW-pot (Programma Aardgasvrije Wijken). Het plan is om het bestaande aardgasnet in te zetten voor het transport van waterstof naar 591 woningen en 39 utiliteitsgebouwen.

Projectpartners Stad Aardgasvrij

De gemeente Goeree-Overflakkee, netbeheerder Stedin, woningcorporatie Oost West Wonen, Greenpoint Group, de provincie Zuid-Holland, het Energieloket Goeree-Overflakkee, Gasunie, H2GO en energiebedrijf Essent zijn de projectpartners, zo staat op de website van Stad Aardgasvrij.

Maar om het bestaande net in te kunnen zetten voor waterstof, moeten de bewoners wel besluiten om afscheid te nemen van aardgas -de twee gassen kunnen niet gelijktijdig door hetzelfde net stromen. De huidige stemming is een draagvlakmeting om te zien of voldoende bewoners daartoe bereid zijn. Het projectteam heeft acht beloften gedaan, waaraan moet worden voldaan om het project te laten doorgaan. Eén van die beloften is dat het project alleen doorgaat bij voldoende draagvlak, en dat is gedefinieerd als minimaal 70% instemming. Geen stem uitbrengen wordt geteld als een nee.

Daarmee is de huidige stemming dus geen definitieve keus om over te stappen op waterstof, benadrukt Van der Molen. Pas als aan de acht genoemde beloften is voldaan, kan het aardgasnet worden verlaten, en komt een waterstofnet in beeld. Dat betekent niet dat inwoners van Stad aan ‘t Haringvliet automatisch kiezen voor verwarming op waterstof. Naast een waterstofketel, kan ook worden gekozen voor een volledige elektrische warmtepomp, of een hybride warmtepomp met kleine waterstofketel. Het doel is om in 2025 over te gaan, maar in ieder geval voor 2030.

Wijken op waterstof

In de tweede ronde van het Programma Aardgasvrije Wijken kreeg naast Stad aan ‘t Haringvliet ook Hoogeveen subsidie om woningen te verwarmen met waterstof. Daar is begin dit jaar gestart met de aanleg van een waterstofnet. In Lochem loopt ook een pilot met een tiental woningen op waterstof, en in de wijk Wagenborgen moet er zo’n dertig woningen op waterstof worden verwarmd. Halverwege 2022 publiceerde toezichthouder Autoriteit Consument & Markt een tijdelijk kader voor waterstofpilots, waaraan de projecten moeten voldoen, in afwachting van nieuwe wetgeving.

De andere beloften waaraan het project moet voldoen, formuleert Van der Molen als volgt: “We doen het veilig of we doen het niet, altijd een warme woning of we doen het niet, het is voor de afnemer betaalbaar of we doen het niet, de waterstof wordt duurzaam geproduceerd of we doen het niet, het is toegestaan of we doen het niet, het is technisch mogelijk of we doen het niet, het concept is vertaalbaar naar andere locaties of we doen het niet.” Maar, zegt Van der Molen, als er geen draagvlak is, heeft het ook geen zin om voorwaarden zoals betaalbaarheid en het groene gehalte van de waterstof uit te werken. Vandaar dat met spanning wordt uitgekeken naar de uitslag van de stembusgang.

“Het is geen gelopen race”, aldus Van der Molen, ondanks het enthousiasme van de stembusgangers op zaterdagochtend. “Als mensen klaar staan om te stemmen kan het zijn dat ze heel erg voor zijn – maar ook heel erg tegen.” Valt de stemming lager uit dan 70%, dan gaat de gemeente opnieuw kijken naar manieren om Stad aan ‘t Haringvliet in 2050 aardgasloos van warmte te voorzien. “Het aanbod zoals dat nu wordt gedaan op basis van de acht beloften is dan van tafel”, aldus de Stedinman. Van der Molen hoopt vooral dat mensen goed geïnformeerd hun stem uitbrengen: “Nee is een prima stem, als dat is op basis van de juiste informatie.” De bewoners kunnen nog tot 30 juni hun stem uitbrengen.