Trilemma

Elektrificatie vraagt om een volledig vergroende elektriciteitsmix

Elektrificatie van de industrie, gebouwde omgeving en mobiliteit is synoniem geworden voor verduurzaming. De komende jaren wordt de elektriciteitsmix inderdaad in razend tempo vergroend met vooral productie uit zon en wind. Maar een fors deel van de vraag wordt het komende decennium nog altijd ingevuld met kolen- en gascentrales. Zolang dat de situatie is, is elektrificatie van bijvoorbeeld de industrie voor het klimaat weinig zinvol. Extra vraag leidt immers niet tot extra wind of zon maar tot extra draaiuren voor deze centrales.

Trilemma

Contouren voor de Energiewet -een longread over wat er niet in de wet komt

Het Ministerie van Energie en Klimaat (EZK) legt op dit moment de laatste hand aan een nieuwe Energiewet. Het heeft aangekondigd dit najaar nog een consultatie te houden waarbij kan worden gereageerd op de integrale wettekst met toelichtingen. Over een paar weken kunnen we dus lezen wat er allemaal in de Energiewet staat. Een mooi moment om nu nog eens door de contouren van de nieuwe wet te lopen en te bekijken wat er niet, of beter gezegd, nog niet zal worden geregeld.

Trilemma

Politieke keuze voor lage belastingen en nettarieven trekt datacenters naar Nederland

Groot was enkele weken geleden de commotie over de komst van datacenters nabij Zeewolde met een elektriciteitsvraag gelijk aan de stad Amsterdam. Deze en andere datacenters zouden naar Nederland komen vanwege de door burgers betaalde subsidies voor duurzame energie. De Tweede Kamer nam op 2 juli een motie aan om haar zorgen te uiten over “het beslag [dat] wordt gelegd op de ruimte, beschikbare duurzame energie en netwerkcapaciteit” en te pleiten voor “het beter beheersen en reguleren van de impact van datacenters”.

Trilemma

De lessen van ‘Coal meets Industry’

Vanwege de ligging aan de monding van grote rivieren en de vondst van het gigantische Groningse gasveld zo’n zestig jaar geleden, is Nederland goed bedeeld met energie-intensieve industrie. De keerzijde van die medaille is een hoge CO₂-uitstoot per hoofd van de bevolking. Nederland moet daarom flink aan de bak om die uitstoot terug te dringen. Dat vereist wel dat de energie-intensieve industrie afstapt van fossiele brandstoffen. De wind op de Noordzee biedt daartoe kansen.

Trilemma

Op zee is alles anders, ook de elektriciteitsmarkt

Vandaag, 6 juli, zijn de energieministers van de North Sea Energy Cooperation (NSEC) bijeengekomen. De NSEC is een groep van negen landen (waaronder Nederland) en de Europese Commissie en staat dit jaar onder voorzitterschap van Duitsland. Bij het schrijven van dit artikel was nog niet bekend wat dit overleg heeft opgeleverd. Maar Duitsland wil voortgang boeken met de ontwikkeling van hybride projecten en wil dus met een stevige gemeenschappelijke verklaring komen.

Trilemma

Misinformatie over slim laden van groene stroom

Vattenfall, MRA-Elektrisch en elf gemeenten pakken uit met goed nieuws over elektrisch rijden: “laadpalen trekken groene stroom aan”. De initiatiefnemers claimen dat met innovatieve software, waarmee wordt bepaald hoe snel de elektrische auto’s laden, het energienet klaar wordt gemaakt voor de toekomst met meer duurzame stroom. Het blijft niet bij deze op zichzelf al ontzagwekkende prestatie, want het persbericht meldt ook nog dat de e-rijder er niets van merkt maar er wel profijt van heeft. Bij zo veel goed nieuws moet zelfs een leek aanvoelen dat een en ander met de nodige korrels zout genomen moet worden.

Trilemma

Warmtewet 2.0 met ruimte voor verschillende marktmodellen

De Tweede Kamer ontving onlangs van de ‘warmtecoalitie’ een ‘warmtemanifest’. In diverse opzichten was dat een bijzondere gebeurtenis, onder andere omdat het wetsontwerp waarover de coalitie zich beklaagt, nog niet openbaar is. De opstellers hekelen dat de huidige contouren van het voorstel een model uit het verleden, namelijk geïntegreerde warmtebedrijven, verplicht stelt. Dat komt niet overeen met de voornemens die de minister in februari naar de Kamer stuurde.

Trilemma

Waarom mag een monomestvergister alleen mest gebruiken?

De uitdrukking ‘in de beperking toont zich de meester’ is niet besteed aan de Tweede Kamer. De Kamer stelde maar liefst 263 vragen over de uitvoering van de SDE++ waardoor het document met de antwoorden 75 pagina’s telt. Voeg daarbij de vele vragen en antwoorden over klimaatneutrale energiescenario’s, waterstof en groen gas die in het verlengde van de SDE++ vragen liggen, en het is duidelijk dat de Tweede Kamer buitengewoon begaan is met de energietransitie. Helaas is de kwaliteit van veel vragen ondermaats.

Trilemma

Per seconde (niets) wijzer?

Netbeheerders Liander en Stedin hebben twee serieuze probleem. Ruim vier miljoen zogenaamde slimme meters communiceren via een specifiek telecomnetwerk maar de netbeheerders dreigen het recht op het gebruik van dat netwerk kwijt te raken. Dat kan een kostenpost van €1 mrd veroorzaken. Daarnaast is de technologie van de meters verouderd en zijn de meters niet in staat om de hoeveelheid data te versturen die de netbeheerders nodig zullen hebben om pieken en dalen in de energievoorziening op te vangen.

Trilemma

Laat zien dat CCS kosteneffectief en klimaat-efficiënt is

Onlangs riep Alex Kaat op om bij toekenning van subsidie duurzaamheidseisen te stellen aan de toepassing van afvangen en opslaan van CO2. Om een aantal redenen twijfelt Kaat aan de klimaat-effectiviteit van carbon capture and storage (CCS). Zo vergt de techniek een aanzienlijke hoeveelheid energie. Energie die in de keten vooral bij winning en transport een hoge CO2-voetafdruk heeft die niet in de PBL-calculaties is meegenomen. Bovendien wordt slechts een deel van het CO2-aanbod daadwerkelijk afgevangen.

Trilemma

Stel duurzaamheidseisen voor CCS-subsidies

Op 17 februari jongstleden presenteerde de minister voor EZK de nieuwe subsidieregeling SDE++. Vanaf eind september komt niet alleen hernieuwbare energie opwek in aanmerking voor subsidie, maar ook de afvang van CO2 bij het gebruik van fossiele energie. Alle technieken dingen in competitie mee voor de subsidie, op basis van kosten per ton vermeden CO2-emissie. Of de straks gesubsidieerde CO2-afvang werkelijk bijdraagt aan de bestrijding van klimaatverandering, is echter de vraag.

Trilemma

Oliemarkten: licht aan de horizon

In de Trilemma van week 16 werd voorspeld dat de scherpe daling van de olievraag zou gaan leiden tot verder vollopende olieopslagen en dat dit een neerwaarts risico voor de olieprijzen met zich mee bracht. Het bleek, na de soms negatieve prijs voor het WTI-oliecontract voor levering in mei, geen woord te veel gezegd. Hoe staan de zaken er nu bij en heeft de olie-industrie een modus vivendi gevonden om met deze nieuwe en ongekende situatie om te gaan?