Column

Het duurzaamheidsdebat moet harder

"Keep your friends close, but your enemies closer." Deze quote wordt toegewezen aan vele wijsgeren, maar het eerste gedocumenteerde gebruik is door Michael Corleone in 'The Godfather'. Ik begrijp zijn advies wel en daarom lees is rapporten van partijen die mij niet zo na aan het hart liggen (bijvoorbeeld over NExit) en volg ik mensen aan wie ik me mateloos erger op Twitter.

Wat me daarbij opvalt, is dat een aantal mensen steeds maar weer probeert het duurzaamheidsdebat te kapen door een niet aflatende stroom aan halve waardheden, selectief gepresenteerde feiten en stemmingmakerij. En dat gebeurt met een passie waar ik vanuit mijn perspectief op het duurzaamheidsdebat soms wel eens jaloers op ben.

De voorstanders van duurzaamheid, zoals ik ze in ieder geval door mijn eigen filter zie, lijken steeds in rust en redelijkheid het debat aan te gaan. Ook daarbij zie ik veel passie, maar nooit de ongenuanceerde felheid van de zogenaamde 'trollen' in het debat. Om mij heen zie ik een groep duurzamen die rustig maar gedegen werkt aan de transitie naar een volhoudbaar ecologisch en economisch systeem. Ik ben onderdeel van die groep. Volgens mij hebben we de wetenschap aan onze kant. Uit zeven verschillende onderzoeken uit de afgelopen dertien jaar blijkt immers structureel dat rond de 97% van alle wetenschappers het eens is: klimaatverandering wordt, ten minste gedeeltelijk, door de mens veroorzaakt.

En toch zijn er die felle tegenstanders van vrijwel elke vorm van transitie. Het lijkt wel, net als bij veel conflicten, dat de strijd tégen duurzaamheid hen meer passie oplevert dan de strijd vóór duurzaamheid mij oplevert. En in alle eerlijkheid: hun inzet is vaak intelligent, vol humor en vasthoudend. Maar bij vlagen ook onredelijk, hard en onbeschoft.

Gert-Jan van Ulzen is zo’n strijder die in mijn beleving tegen de transitie strijdt. Hij is snel en intelligent in zijn Twitter-communicatie, maar ook hard  en op de man. Hij is goed ingevoerd. Vanuit zijn schijnbaar grote gelijk verklaart hij mensen mesjogge, knettergek of stelt dat ze het niet begrijpen. Ook de Groene Rekenkamer valt in dat opzicht op. Van hen komt niet aflatende stroom van negatieve berichten, zonder oplossingen te bieden. Ze deinzen er niet voor terug om duurzame ondernemers persoonlijk uit te maken voor leugenaar, oplichter of handelaren in nepstroom en voeren zo een nogal tendentieuze strijd.

Inhoudelijk vind ik die passie en volharding en die felle strijd tegen transitie moeilijk te begrijpen. Maar wat doe ik zelf dan om zin en onzin te scheiden en net zo passievol vóór de transitie te strijden?

Te weinig.

Ik beweeg me vooral in kringen van reeds 'bekeerden'. Ik voer nauwelijks het debat met tegenstanders. Terwijl ik online zie dat -naast allerlei feitenvrije beweringen- iedere fout, iedere uitglijder in bijvoorbeeld de energietransitie breed uitgemeten wordt door de eerder genoemde 'enemies'. Ik ben blijkbaar niet bepaald 'close' met ze. Ik luister slecht naar Michael Corleone.

Waarom confronteer ik anti-duurzame trollen niet met hoe ontzettend makkelijk het is om van de zijlijn alleen maar "boe" te roepen. Waarom bestrijd ik hen niet met hun eigen middelen, met alle kennis die er is op het gebied van duurzaamheid?

We moeten vanuit een positieve strijd wangedrag bestrijden en misschien wel net zo onbeschoft durven zijn als de strijders tégen verandering. Daarbij mag het debat nooit stoppen. Als onkunde of angst regeert, moet je altijd constructief het debat moet blijven voeren. Maar tegen onderlegde klimaatontkenners, tegen feitenontkenners, tegen stemmingmakerij en bangmakerij en tegen mensen die niet willen veranderen vanuit gevestigde belangen moeten we onze toon veranderen.

En we moeten voorkomen dat we zodanig in de weerstand gaan, dat we helemaal niet meer naar mensen als Gert-Jan van Ulzen (@gjvu) en De Groene Rekenkamer (@rekenk4mer) luisteren. Want af en toe zitten er pareltjes tussen hun berichten en waarheden als koeien.

Ik ga me hier voor inzetten. En dat mag u controleren via @BuddingBart.

© 2017 Energeia. Alle rechten voorbehouden.