Direct naar inhoud

Alders voelde zich ‘belazerd’ door NAM om versterkingsoperatie — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 29 september 2022

Voormalig Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders vindt dat hij door de NAM is tegengewerkt bij de versterkingsoperatie. Hij zei dat woensdag tegen de parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning. “Alles werd gebruikt om te vertragen, het klein te krijgen, noem maar op.”

Hans Alders tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie aardgaswinning Groningen (Foto: ANP)

Voor het eerst sinds de start van de verhoren in het kader van de parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen was woensdagmiddag de publieke tribune afgeladen vol. Het toont aan hoe zeer de uiterst moeizame versterkingsoperatie, waar Hans Alders tijdens zijn periode als Nationaal Coördinator Groningen (NCG) (2015-2018) medeverantwoordelijk voor was, de door aardbevingen geplaagde provincie bezighoudt. Ook bij Alders zelf leeft het onderwerp nog steeds. Als hij spreekt over zijn besluit zich terug te trekken nadat het kabinet de operatie deels heeft gepauzeerd, wordt hij even emotioneel.

“Stel er valt een brief bij jou op de mat dat je huis niet veilig is”, hield hij de commissie voor. “Elke avond leg je je kind in bed in een niet-veilig huis. Dan moet je verdomde goed weten wat je doet, als je teruggaat en zegt dat het toch niet het geval is. Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, maar hier hebben paarden wel heel hard gelopen. […] Het ging niet over stenen, maar over mensen thuis. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen. Daarvoor vond ik dit ongelooflijk.”

Opvolger

Het vertrek van Alders is de afgelopen dagen tijdens de verhoren met andere getuigen al uitgebreid aan de orde gekomen. In maart 2018 besloot toenmalig minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat, VVD) de gaswinning versneld naar nul te brengen. Kort daarna zette de bewindspersoon de versterkingsoperatie gedeeltelijk ‘on hold’; hij wilde eerst onderzoeken of het gezien de nieuwe realiteit nog wel nodig was om zoveel huizen te versterken. Alders verzette zich daartegen, maar verloor die strijd.

Verhoorschema vrijdag 30 september

-10.00u: Chris Kuijpers, directeur-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen bij ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2017- 2022)

-14.00u: Kajsa Ollongren, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2017-2022)

Zijn besluit om te stoppen hing toen al even in de lucht. Alders voelde zich al een tijdje niet comfortabel met het feit dat hij door Den Haag en door Groningse bestuurders steeds meer in een advies- en uitvoeringsrol werd geduwd; het nemen van eigenstandige beslissingen werd lastiger. Topambtenaar Maarten Camps verklaarde woensdagochtend dat het ministerie al ruim voordat Alders had aangegeven zich terug te trekken op zoek was naar een opvolger. Die kon dan ook al een maand later bekendgemaakt worden.

Alders’ onenigheid met Wiebes in de loop van 2018 volgde op een lange periode van strubbelingen met de NAM, de operator van het Groningenveld. De NCG kreeg de verantwoordelijkheid over de versterkingsoperatie, die door het Centrum Veilig Wonen (CVW) in opdracht van de NAM moest worden uitgevoerd. Al kort na zijn aanstelling kwam Alders tot de conclusie dat de opgave wel eens veel groter zou kunnen zijn dan tot dan toe gedacht. En dat leidt tot strubbelingen.

“Op een bepaald moment had ik het idee dat we worden belazerd. Alles werd gebruikt om te vertragen, het klein te krijgen, noem maar op. Op een gegeven moment zei ik: ik ben er helemaal zat van, ik ga hiermee naar buiten. Hoe kan het bijvoorbeeld zijn dat we adressen hebben afgeleverd en de werkorders er anders uitzien? […] Dit is niet te doen. Het gaat over mensen hun huis, hun thuis. Verdomme nog aan toe, wat gebeurt hier?”

Crisis

Aan het einde van het bijna vier uur durende verhoor vraag de commissie wat Alders anders had kunnen of willen doen. “Heel veel. We begonnen aan iets waar niks was. Jeetje, wat deden we onszelf aan? Er was geen norm, er waren geen mensen die gewend waren dit werk te doen, we hadden geen programma’s. En toch zeiden we dat het over vijf jaar klaar zou zijn. […] Ik had moeten weten dat dit zonder instrumenten niet kon. Dit was crisis.”