Direct naar inhoud

Berging Nederlands kernafval gaat €2 mrd kosten — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 29 januari 2018

Het voor langere tijd opbergen van nucleair afval is mogelijk in Nederland en gaat €2,05 mrd kosten. Dat heeft de staatsopslagdienst Covra maandag bekendgemaakt na zeven jaar onderzoek.

Alle landen die kernafval produceren moeten van Brussel een plan maken hoe om te gaan met het radioactieve afval. Covra heeft onderzocht hoe ondergrondse berging in Nederland gestalte zou moeten krijgen. Het komt neer op een ondergrondse bergplaats van ongeveer 1,4 km² met 500 meter diepe tunnels, waarin het materiaal minstens 100.000 jaar kan blijven liggen. Tegen die tijd is de straling zo verminderd, dat gezondheidsrisico’s voor mens en dier zijn geweken.

Waar de berging moet komen, zeggen de onderzoekers niet, enkel dát er een berging moet komen. Het benodigde bedrag moet onder meer door beleggingen worden verdiend.

Het gevoeligste onderwerp -de locatiekeuze- is volgens de onderzoekers voor latere orde omdat de noodzaak er nog niet is. Nederland slaat zijn kernafval nu bovengronds op in Zeeland, en er is nog ruimte om daar zo’n honderd jaar mee door te gaan.

Pas in 2100 moet er een beslissing komen waar een definitieve berging moet komen. Volgens de de onderzoekers kan die in principe overal in Nederland komen, en de organisatie roept gemeenten op om hier open over mee te praten. Geen enkele gemeente zou bij voorbaat al de komst van een berging moeten uitsluiten. “Je moet de discussie dan loskoppelen van kernenergie”, zegt Frank van den Heuvel, die in het rapport de maatschappelijke discussie onderzocht. ”Dit is afval is er nu eenmaal en daar moet iets mee. Of er nu kernenergie is of niet.”

Kosten

De benodigde miljarden zijn nog niet beschikbaar. Covra heeft volgens directeur Jan Boelen zo’n €200 mln in kas. Dat bedrag komt onder meer van de kerncentrale in Borssele en van ziekenhuizen die moeten betalen voor het innemen van radioactief afval.

Het bedrag moet groeien door beleggingen. “We moeten 4,3% per jaar rendement halen”, zegt Boelen. Dat haalt de organisatie nu niet omdat Covra zeer risicomijdend mag beleggen. Boelen zegt nu in overleg te zijn met de enige aandeelhouder, het ministerie van Financiën, om meer risico te mogen nemen en zo een beter rendement te halen.

Deze hal van Covra, Habog (Hoogradioactief afvalbehandelings- en opslaggebouw), bevat de afgewerkte splijtstof van de Nederlandse kernreactoren. (Foto: Rob Huibers/Hollandse Hoogte)

Nederland heeft nu ongeveer 100 kubieke meter aan hoogradioactief afval en Boelen schat in dat dit ongeveer twee keer zoveel wordt in de komende eeuw. Ondertussen kijkt Covra ook of het mogelijk is met een ander land samen een berging te bouwen om zo kosten te delen. Geen enkel land is alleen nu bereid tot een gedeelde bergplaats.

Finland

In Europa zijn onder meer Finland, Zweden en Frankrijk stukken verder met de ontwikkeling van een eindberging. Finland bouwt op dit moment al aan een bergplaats op circa 600 meter onder grond. Dit complex komt naast een bestaande kerncentrale te liggen en kost ongeveer €3,5 mrd.

Zweden houdt naar verwachting in maart een referendum over de komst van een berging bij Forsmark. De gemeente verwacht dat inwoners over het algemeen positief zullen zijn wegens de werkgelegenheid die de aanleg en de exploitatie van de berging oplevert. In België is nog geen beslissing genomen over een bergplaats. Wel is berekend dat een berging circa €3,8 mrd zal gaan kosten.

In Frankrijk is het plaatje Bure aangewezen als opslagplaats. De Fransen hebben een grote hoeveelheid kernreactoren en behoeven daarmee een veel grotere berging. Het gaat om een bergplaats van zo’n €25 mrd in een 500 meter diepe grondlaag.