Direct naar inhoud

STEMMING Torenhoge gasprijs neemt andere markten op sleeptouw — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 28 juli 2022

Energeia’s stemming behandelt achtereenvolgens de prijsontwikkeling op de markten voor aardgas, olie, steenkool, CO₂-emissierechten en elektriciteit. Beweeg met de muis over onderstaande interactieve figuren voor prijsinformatie.

Alle contracten

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Aardgas

De prijzen voor aardgas zijn een speelbal van de geopolitieke krachten op het wereldtoneel. Met het verder afknijpen van de Nord Stream 1-verbinding door het Russische staatsbedrijf Gazprom is de aanvoer van gas uit Rusland opnieuw verminderd. De pijpleiding die Russisch gas in Duitsland aan land brengt voor de bevoorrading van Europa, opereert momenteel op 20% van haar kunnen. Rusland voert hiervoor technische oorzaken op, maar in Europa twijfelt niemand eraan dat het louter politieke motieven zijn die Vladimir Poetin tot deze actie aanzet.

Nadat de capaciteit woensdag terugviel, is deze constant gebleven. Ook de aanvoer via Oekraïne naar Europa is de laatste 24 uur stabiel, bericht persbureau Reuters op basis van informatie van de netbeheerders.

Woensdag stuiterde de gasprijs voor het voorste maandcontract tussen recordhoogtes en prijsniveaus onder het slot van dinsdag. Dit signaleert dat marktdeelnemers grote moeite hebben om de ontwikkelingen te duiden, en daar een corresponderende prijs aan te koppelen. Deze donderdag lijken de marktdeelnemers van mening dat het huidige prijsniveau correct is, aangezien de schommelingen veel kleiner zijn en zich bovendien rond het slot van woensdag ophouden.

De hoge prijs zorgt intussen voor paniek onder bedrijven die voor hun processen afhankelijk zijn van aardgas. Diverse bedrijven zien zich genoodzaakt om productieprocessen te staken, wat weliswaar de vraag naar gas doet dalen, maar economisch een ongewenste ontwikkeling is.

De Europese prijspieken werken ook door in andere delen van de wereld. De Aziatische aardgasprijzen stegen volgens berichtgeving van Bloomberg naar het hoogste punt in vier maanden, in een poging om voor LNG-aankopen te kunnen concurreren met Europa. Aziatische kopers voelen -net als hun Europese tegenhangers- de urgentie om de levering veilig te stellen vóór het kritieke winterse verwarmingsseizoen begint.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen
Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Olie

De olieprijs ondervindt opwaartse druk, onder meer op basis van gegevens over de olievoorraden in de Verenigde Staten. Volgens overheidscijfers zijn de Amerikaanse voorraden ruwe olie vorige week het sterkst gedaald sinds eind mei, terwijl de export een record bereikte. Ondertussen nemen de olieleveringen naar Europa vanuit Rusland volgens persbureau Bloomberg verder af, wat de krapte op de Europese oliemarkt verergert.

Ondertussen heeft voorzitter Jerome Powell van het Amerikaanse stelsel van centrale banken (‘de Fed’) laten weten dat het tempo van de renteverhogingen op een gegeven moment zou vertragen. Marktdeelnemers reageren sterk op deze berichten, omdat de rente een grote invloed heeft op de economische groei en dus op de olieconsumptie. De opmerkingen van Powell hebben een aantal zorgen over de inflatie weggenomen, wat een opwaartse kracht op de oliemarkt betekent.

Shell boekt recordwinst door torenhoge energieprijzen

Olie- en gasmultinational Shell heeft het afgelopen kwartaal geprofiteerd van de hoge olie- en vooral gasprijzen. De winst van het concern groeide met 26% naar ruim $11,47 mrd. Dat is de hoogste kwartaalwinst ooit voor Shell. In de eerste drie maanden van dit jaar verdiende Shell al ruim $9 mrd. De resultaten zijn iets beter dan analisten vooraf hadden verwacht.

Ook Total Energies heeft de wind in de zeilen. Het Franse olie- en gasconcern rapporteerde donderdag een kwartaalwinst van bijna $10 mrd en kondigde net als Shell een extra aandeleninkoop aan.

De oorlog in Oekraïne en het steeds verder dichtdraaien van de gaskraan naar Europa door de Russische president Poetin heeft geleid tot grote prijsstijgingen van aardgas. Zo is de gasprijs in Europa alleen al dit jaar meer dan verdrievoudigd en staat de gasprijs bijna 14 keer zo hoog als begin vorig jaar. Die hoge prijzen vertaalden zich voor Shell in een stijging van de winst met 160% voor het bedrijfsonderdeel dat olie en gas produceert. Ook de tak die LNG levert deed goede zaken met een ruime verachtvoudiging van de winst.

Van Beurden waarschuwde eerder dit jaar voor de grote gevolgen van het dichtdraaien van de gaskraan door Rusland. Hij pleitte voor een verhoging van de gasproductie in de eigen regio, zoals op de Noordzee. Dat is volgens hem verstandig, omdat het met het oog op het klimaat, de prijs en een einde aan de afhankelijkheid van Rusland beter is om het aardgas in de eigen regio te produceren dan het uit Rusland te importeren.

In lijn met die visie kondigde Shell eerder deze week via dochter BG International aan het Jackdaw-gasveld in de Noordzee te gaan ontwikkelen. Shell verwacht dat het boorplatform en de pijpleiding naar de bestaande gashub Shearwater in het midden van de jaren twintig klaar zal zijn voor productie. Het veld zal op zijn piek goed zijn voor 6% van de gasproductie in het Britse deel van de Noordzee.

(Bert van Dijk, Het Financieele Dagblad)

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Steenkool

Steenkoolprijzen staan onder grote invloed van de gasprijzen, en gaan dus ook omhoog. De vraag naar steenkool in Europa zal naar verwachting verder stijgen nadat de Europese energieministers dinsdag afspraken om op vrijwillige basis het gasverbruik met 15% naar beneden te brengen ten opzichte van het vijfjarige gemiddelde. Minder aardgas betekent meer behoefte aan kolen als brandstof. Deze stap wordt genomen om de leveringszekerheid voor de komende winter veilig te stellen. De kolenvoorraad bij de grote Europese terminals is echter hoog, wat de prijsstijging enigszins beperkt.

Ondertussen vermindert de aanvoer van Russische steenkool in aanloop naar het importverbod dat op 10 augustus ingaat. De Russische steenkoolexport naar de twee belangrijkste westerse knooppunten is deze maand met 13,5% gedaald ten opzichte van vorig jaar, schrijft nieuwsbureau Montel.

Russische exporteurs hebben de afgelopen maanden de ladingen gemaximaliseerd voorafgaand aan het embargo, en droegen daarmee bij aan de grote voorraden in Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen (ARA), die deze week het hoogste niveau in drie jaar bereikten. Maar een Russische kolenhandelaar zei volgens Montel dat exporteurs eerder deze maand de leveringen aan Europa hadden verminderd, omdat het risico van vertraging van een schip ertoe kan leiden dat het een alternatieve bestemmingen buiten Europa moet zoeken.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

CO₂

De prijs voor CO₂-emissierechten verkeert in een dalende trend. Het slot van woensdag is het laagste niveau in ruim vier maanden. Recessievrees is daar een belangrijke oorzaak van, en ook het besparingsplan van de Europese lidstaten. Dit plan voorziet in een vrijwillige besparing op gasgebruik van 15%, en voor een belangrijk deel zal deze besparing door industrieën en bedrijven moeten worden gerealiseerd. Die stoten dan automatisch ook minder CO₂ uit. Dit effect wordt overigens gedeeltelijk teniet gedaan doordat gascentrales waar mogelijk plaats zullen maken voor kolencentrales, die een hogere koolstofdioxide-uitstoot kennen.

Het veilingaanbod op de Europese CO₂-markt zal naar verwachting de komende maand afnemen, en in de vakantieperiode zijn de handelsvolumes op de CO₂-markt doorgaans laag.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Elektriciteit

De prijzen voor elektriciteitscontracten staan ongekend hoog, waarvoor vooral de gasprijsontwikkeling verantwoordelijk is. Het paniekerige sentiment op de markt als gevolg van de verminderde gasstromen uit Rusland houdt aan, stellen de deskundigen van handelshuis Energi Danmark in hun dagelijkse marktmonitor. De angst bestaat dat de gasleveringen uit Rusland helemaal stilvallen, en behalve de gasmarkt zou die situatie ook de elektriciteitsmarkt flink beroeren.

In relatie tot de angst dat verminderde gasleveringen leiden tot stilvallende elektriciteitsproductie, zette de Duitse minister van Financiën Christian Lindner woensdag het debat over kernenergie maar weer eens op scherp. In de marge van de aankondiging van een “klimaat- en transitiefonds” ter waarde van €177,5 mrd stelde de liberaal volgens persbureau Reuters dat hij open staat voor nucleaire energie en dat Duitsland alle mogelijke middelen voor elektriciteitsproductie beschikbaar moet houden. Lindner heeft al eerder gebotst met Bondskanselier Olaf Scholz, die vasthoudt aan het aangekondigde afscheid van kernenergie per 1 januari aanstaande.

Op de dagvooruitmarkt vallen nog altijd de grote prijsverschillen op tussen middag en avond/ochtend. Wanneer de zonnepanelen goed produceren, zijn in Nederland de kolencentrales prijsstellend, resulterend in een MWh-prijs van €225,12 voor levering tussen 14.00 uur en 15.00 uur vrijdagmiddag. Wie echter elektriciteit nodig heeft tussen 7.00 uur en 9.00 uur ‘s ochtends of tussen 20.00 uur en 21.00 uur ‘s avonds, is met meer dan €500 per MWh ruim het dubbele kwijt.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen
Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen