Direct naar inhoud

STEMMING Vorderend voorjaar brengt rust op de markten (tot de eerste hittegolf komt) — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 11 mei 2023

Energeia’s stemming behandelt achtereenvolgens de prijsontwikkeling op de markten voor aardgas, olie, steenkool, CO₂-emissierechten en elektriciteit. Beweeg met de muis over onderstaande interactieve figuren voor prijsinformatie.

Alle contracten

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Aardgas

Op de Europese aardgasmarkt groeien het jaarcontract en de contracten voor de kortere termijn steeds verder uit elkaar. Voor de korte termijn, met de zomer in aantocht, maken weinig handelaren zich zorgen over het aanbod. Voor het kalenderjaar 2024 is volgens de marktdeelnemers wel een risicopremie nodig. Daarom blijft het jaarcontract hoger geprijsd.

Vervanging Russisch gas door hernieuwbare bronnen kosteneffectief

De EU kan tegen 2028 Russisch aardgas hebben vervangen door groene alternatieven, blijkt uit een nieuw rapport van de Oxford Sustainable Finance Group. De groep onderzocht de kosten van het volledig vervangen van dit gas door elektriciteit en hernieuwbare bronnen, in plaats van het aanbod te vervangen door fossiele brandstoffen uit andere landen. Het schat dat tot 90% van de extra investeringen, die komen bovenop de uitgaven die onderdeel zijn van de Europese Green Deal, in de komende dertig jaar kunnen worden terugverdiend. Aangezien Russisch gas goed was voor ongeveer de helft van de aardgasvoorziening van de EU in 2021, zou dit een aanzienlijk positief effect hebben op de energiezekerheid en het koolstofarm maken, aldus de auteurs.

De prijsdalingen op de korte termijn hangen vooral samen met het weer. Volgende week gaat het kwik omhoog, terwijl de windkracht naar verwachting toeneemt. “Opslaglocaties raken snel vol en met de vraag uit Azië die niet zo sterk is als verwacht, is het een kopersmarkt geworden”, citeert persbureau Bloomberg Ole Sloth Hansen, hoofd grondstoffenstrategie bij Saxo Bank. Hij observeert dat het wintercontract nog altijd rond de €55 per MWh staat, waardoor het vullen van gasopslagen op dit moment economisch erg interessant is.

De wereldwijde vloot van LNG-schepen doet het bij deze prijsniveaus wat rustiger aan. Volgens data van Bloomberg is het volume aan LNG dat langer dan twintig dagen op zee zit deze week gestegen naar 3,4 miljoen ton. Nooit eerder was dat in dit jaargetijde zo veel.

Voor de korte termijn, met de zomer in aantocht, maken weinig handelaren zich zorgen over het aanbod. (Foto: Pexels/Jan van der Wolf)

“Niet alleen de winter ligt achter ons, maar naar we mogen hopen de frisse start van het voorjaar ook”, tekent Het Financieele Dagblad op uit een notitie van analist Hans van Cleef van adviesbureau Publieke Zaken. “Het betekent dat de vraag naar gas voor verwarming nu echt drastisch zal dalen.” Daar komt volgens hem bij dat ook de vraag naar LNG in China, Japan en Zuid-Korea achterblijft bij de verwachting.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen
Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Olie

Shell vrijgesproken in milieuzaak Nigerdelta

Olie- en gasmaatschappij Shell heeft bij het Britse hooggerechtshof een milieuzaak gewonnen die was aangespannen door een groep burgers uit de Nigerdelta. Volgens de hoogste rechtbank van het Verenigd Koninkrijk waren de eisers te laat om twee dochterondernemingen van Shell aan te klagen wegens een olielekkage in 2011. Die had volgens die burgers verwoestende gevolgen voor het kustgebied waar ze wonen.

De zaak gaat over een lekkage van naar schatting 40.000 vaten ruwe olie op 20 december 2011. Dat gebeurde tijdens het laden van een olietanker bij het Bonga-olieveld van Shell, 120 kilometer voor de kust van de zuidelijke Nigerdelta in Nigeria. Een groep van bijna 28.000 burgers en 457 gemeenschappen die in de delta wonen, probeerden Shell aansprakelijk te stellen voor de schade.

Het hooggerechtshof bevestigde met zijn oordeel eerdere vonnissen van lagere rechters. De wettelijke termijn om juridische actie te ondernemen bedraagt zes jaar in het Verenigd Koninkrijk. Een panel van vijf rechters van het hooggerechtshof verwierp daarmee unaniem het argument van de eisers dat de aanhoudende gevolgen van de vervuiling een ‘voortdurende overlast’ veroorzaken. Daarmee zou volgens de groep burgers de termijn van zes jaar niet van toepassing zijn. (Bron: Het Financieele Dagblad)

De olieprijs is vooral in de greep van inflatiecijfers. De Amerikaanse inflatie vertoonde in april tekenen van matiging, waardoor de Federal Reserve de ruimte kreeg om zijn ingrepen in de vorm van renteverhogingen al dan niet tijdelijk te staken. Die ingrepen maken dat het lenen van geld duurder wordt, en heeft daarmee een dempend effect op economische activiteiten -en dus op de olieprijs. Van het mogelijke einde van die ingrepen gaat daarom een prijsopdrijvend effect uit.

Een Amerikaans marktrapport over de voorraden ruwe olie gaf woensdag tegengestelde prijssignalen. De Amerikaanse voorraden commerciële ruwe olie stegen vorige week met bijna 3 miljoen vaten, maar de voorraden benzine en andere raffinageproducten daalden, zo bleek uit gegevens van de Energy Information Administration. Aanvoer van ruwe olie uit Canada wordt bemoeilijkt door een golf van bosbranden in Alberta, en ook in Irak bestaan er exportbeperkingen. Volgens marktkenners zorgt dit voor een duidelijke bodem onder de olieprijs.

Deze donderdag wordt uitgekeken naar de publicatie door de Opec over de mondiale vooruitzichten volgens het oliekartel. Marktkenners verwachten inzichten in hoe de markt zich zal ontwikkelen in de tweede helft van het jaar.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Steenkool

De Europese steenkoolprijzen daalden deze week vrij steil. Er zijn echter geen grote veranderingen te melden in de algehele fundamentele situatie, waardoor de prijsdaling niet helemaal goed te verklaren is. Maar dat de richting neerwaarts is, is geen verrassing: de zomer brengt een afnemende vraag in Europa bij een goede aanbodzijde.

Daar komt bij dat het goedkopere gas er voor heeft gezorgd dat gascentrales -zeker de nieuwere- de voorkeur hebben boven kolencentrales bij elektriciteitsproductie. Dit is al langer aan de gang, maar had nog niet echt een reactie op de kolenmarkt uitgelokt. Wellicht dat de huidige prijsdalingen een uitgestelde reactie zijn. Volgens marktkenners van het handelshuis Energi Danmark zou de komende maanden alleen een hittegolf in Azië of Europa deze situatie -en dus het prijsbeeld- nog kunnen doen kantelen.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

CO₂

De CO₂-markt presenteert zich al een tijd als erg volatiel. Na een periode van prijsdalingen staan CO₂-emissierechten de laatste dagen op winst. De reden wordt onder meer gezocht in een toenemende vraag naar uitstootrechten. Dat kan samenhangen met de lagere steenkoolprijzen, die maken dat kolencentrales aantrekkelijker worden voor elektriciteitsproductie. Overigens is het bij de huidige prijsniveaus op de energiemarkten zo dat nieuwe gascentrales nog altijd het goedkoopst zijn, maar nieuwe kolencentrales concurreren wel met oudere gascentrales.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen

Elektriciteit

De komende dagen gaat de temperatuur omhoog, trekt de wind aan en komt de zon terug, dus het weekeinde zou wel eens te maken kunnen krijgen met negatief geprijsde uren. Voor heel Noordwest-Europa bestaat hetzelfde beeld. Volgende week kan in de eerste helft het weerbeeld -met duikelende temperaturen- zorgen voor herstel, maar aangezien Hemelvaartsdag in veel Europese landen een vrije dag betekent zakt de vraag naar elektriciteit aan het einde van de week in.

De basislastspotprijs op de dagvooruitmarkt heeft al enkele weken een evenwicht gevonden rond de €100 per MWh. Interessant om te zien is dat de Duitse spotprijs in april veel boven de Nederlandse prijs uitkwam, en dit begin mei is omgedraaid.

Verder vooruit kijkend blijft Frankrijk op de Noordwest-Europese elektriciteitsmarkt een aparte positie innemen. Analisten kwamen deze week naar buiten met de verwachting dat het Franse nucleaire park, dat geplaagd wordt door corrosieproblematiek en onderhoudsachterstand, nog jaren onder verwachting zal blijven presteren. Ook over komende winter bestaan veel zorgen, dat maakt dat de onzekerheidspremie die in de Franse langetermijncontracten verwerkt zit veel hoger is dan in andere landen.

In de Nederlandse prijsvorming is te zien dat de dark spread -een maatstaf voor de winstgevendheid van kolencentrales- nu negatief is, maar richting de winter weer opkrabbelt naar positieve waarden. De spark spread -een maatstaf voor gascentrales- beweegt tegengesteld. Als daar een conclusie aan verbonden moet worden, dan is het dat kolencentrales de komende winter volgens marktdeelnemers nog nodig blijven in het elektriciteitssysteem.

Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen
Sla ingesloten LocalFocus-inhoud over
Ingesloten LocalFocus-inhoud overgeslagen