Direct naar inhoud

Wie helpt het klimaatfonds aan een meerderheid: PvdA en GroenLinks, of BBB? — artikel bevat een betaalmuur

Dit artikel heeft een betaalde toegangsblokkering, wat betekent dat een deel van de inhoud pas kan worden gelezen als u bent ingelogd en een geldig abonnement heeft.

Geplaatst in genre: Geplaatst in sectie:
Geschreven door:
Gepubliceerd op: 5 juli 2023

PvdA en GroenLinks dreigen tegen de instelling van het klimaatfonds van €35 mrd te stemmen. Ook BBB is kritisch over de oprichting van het fonds voor het energie- en klimaatbeleid. In de Tweede Kamer zou hun tegenstem geen probleem zijn, maar in de Eerste Kamer heeft klimaatminister Rob Jetten de linkse fractie of BBB nodig voor een meerderheid.

Dat juist de twee linkse partijen flirten met een tegenstem zorgt voor frustratie bij coalitiepartijen CDA en VVD. “Ik schrik van het feit dat steun voor de wet nu heel onzeker lijkt”, zei VVD-Kamerlid Silvio Erkens dinsdagavond tijdens het debat over de oprichting van het fonds. “Het voelt wel een beetje aan als: we staan nu voor de camera en gaan even nadenken over wat we kunnen binnenhalen.” En volgens CDA’er Henri Bontenbal spelen PvdA en GroenLinks een “politiek spelletje”.

Minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten, dinsdag tijdens het debat in de Tweede Kamer. (Foto: Peter Hilz/ANP)

De coalitie wil met de miljarden uit het klimaatfonds de Nederlandse economie verduurzamen en de CO₂-uitstoot terugdringen. Dat kan nog steeds, ook als Partij van de Arbeid en GroenLinks de oprichting van een fonds niet steunen, hield minister Rob Jetten (Klimaat en Energie, D66) de Tweede Kamer voor. Maar dan komt het geld gewoon ieder jaar uit de begroting en dat heeft volgens hem wel nadelen.

Onder meer voor Jetten zelf en voor de Tweede Kamer. Zo valt de coördinerende rol van de vakminister weg. Daarnaast moeten mee- en tegenvallers volgens de gewone begrotingssystematiek verwerkt worden. En miljarden die in het ene jaar niet zijn uitgegeven, kunnen niet, geoormerkt voor klimaat, blijven staan voor een volgend jaar.

‘Minder zicht op besteding’

“De klimaatuitgaven worden zonder instellingswet voor het Klimaatfonds waarschijnlijk nog steeds gedaan”, aldus Jetten, “maar met minder inzicht en overzicht voor uw Kamer, met minder waarborgen voor goede besteding en een minder ordentelijk proces met checks-and-balances.”

Maar PvdA en GroenLinks lieten zich dinsdagavond niet vermurwen. Zij eisen steun van de coalitie voor een aantal aanpassingen aan het fonds en aan de afspraken over hoe het geld daaruit verdeeld gaat worden.

“We debatteren vandaag niet alleen over hoeveel geld er naar klimaatbeleid moet of mag, maar vooral ook over de kaders en de voorwaarden waarbinnen dit geld uitgegeven gaat worden”, aldus Joris Thijssen van de PvdA. “Die vindt mijn fractie op dit moment nog onvoldoende.”

Burger versus bedrijfsleven

Er moeten wat Partij van de Arbeid en GroenLinks betreft “simpelweg” meer miljarden uit het fonds naar burgers, en minder naar bedrijven. Daarvoor hebben zij een amendement ingediend om een derde van het fonds beschikbaar te stellen voor “mensen”, zoals voor verduurzaming van huizen. Ook willen de twee een commissie die jaarlijks adviseert of de plannen die het fonds subsidieert wel “rechtvaardig” zijn.

Ook BBB heeft een wensenlijstje met aanpassingen voor het fonds. Zo vindt BBB-leider Caroline van der Plas dat tenminste de helft van het geld naar klimaatadaptatie moet gaan, in plaats van naar de reductie van CO₂-uitstoot. Maar volgens Jetten is daar al voldoende geld voor gereserveerd, buiten het klimaatfonds om.

Donderdag stemt de Tweede Kamer over de oprichting van het fonds en over de voorgestelde aanpassingen. Ook Van der Plas beslist dan pas definitief of zij groen licht wil geven, of niet.